W Puźnikach, podczas długo wyczekiwanych ekshumacji, odnaleziono szczątki co najmniej 42 osób. Odkrycie rzuca nowe światło na dramatyczne wydarzenia sprzed 80 lat i otwiera drogę do upamiętnienia ofiar.
Co się wydarzyło w Puźnikach?
❗️🇺🇦 🇵🇱 Ekshumacje w Puźnikach: odkryto szczątki co najmniej 42 osób, w tym kobiet i dzieci
W ukraińskiej wsi Puźniki w obwodzie tarnopolskim odnaleziono fragmenty szkieletów należących do co najmniej 42 osób – kobiet, mężczyzn i dzieci. Ostateczna liczba ofiar, a także ich wiek… pic.twitter.com/smnwEzGwGy
— Dominik Serwacki 🇵🇱 ✍️ 🌍 (@DominikSerwacki) July 21, 2025
W nocy z 12 na 13 lutego 1945 r. oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii dokonał zbrodni na co najmniej 70 Polakach w miejscowości Puźniki położonej w dawnym powiecie buczackim w ówczesnym województwie tarnopolskim. Oddział UPA był dowodzony przez Petra Chamczuka „Bystrego”, który dwukrotnie organizował zbrodnicze rajdy po terenie dawnego województwa tarnopolskiego.
Oddział UPA był dowodzony przez Petra Chamczuka „Bystrego”, który dwukrotnie organizował zbrodnicze rajdy po terenie dawnego województwa tarnopolskiego – Rafał Mosiołek
W nocy z 12 na 13 lutego 1945 r. oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii dokonał zbrodni na co najmniej 70 Polakach w miejscowości Puźniki położonej w dawnym powiecie buczackim w ówczesnym województwie tarnopolskim.
Puźniki, dawna wieś położona dziś w obwodzie tarnopolskim w Ukrainie, były miejscem jednej z najbardziej tragicznych kart historii polsko-ukraińskiej. W nocy z 12 na 13 lutego 1945 roku sotnia UPA dokonała brutalnej zbrodni na ludności polskiej. Według różnych źródeł, zginęło wówczas od 50 do nawet 120 osób, w tym kobiety, mężczyźni i dzieci.
Foto: x.com/Dzigiel1Zbyszek
Przebieg ekshumacji
Foto: x.com/AndyOsa1978
Ekshumacje w Puźnikach rozpoczęły się 24 kwietnia 2025 roku, po zniesieniu ukraińskiego zakazu poszukiwań i wydobycia polskich ofiar wojen na terenie Ukrainy. Badania prowadził zespół polsko-ukraiński, złożony m.in. z ekspertów Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, Instytutu Pamięci Narodowej, Fundacji „Wolność i Demokracja” oraz ukraińskich archeologów.
Fundacja Wolność i Demokracja poinformowała, że uzyskała zgodę władz ukraińskich na rozpoczęcie pracarcheologiczno-poszukiwawczych mogiły Polaków zamordowanych przez oddział UPA w lutym 1945 roku w miejscowości Puźniki na Podolu, w dawnym województwie tarnopolskim.
— Волинські старожитності (@Volstaroz) July 10, 2025
Foto: x.com/DominikSerwacki
Oczyszczanie szczątków z ziemi i osadów
Wykonywanie analiz antropologicznych i medycznych
Skanowanie 3D kości
Pobieranie próbek DNA dla późniejszej identyfikacji
Oprócz kości, archeolodzy zabezpieczyli również artefakty osobiste – guziki, fragmenty różańców, medaliki.
Znaczenie odkrycia dla historii
x.com/WspolnotaPamiec
Odkryte szczątki i przedmioty to nie tylko materiał dowodowy – to również klucz do tożsamości ofiar i zamknięcia dla rodzin, które od dekad czekały na możliwość godnego pochówku bliskich.
Zróżnicowanie ofiar
Według wstępnych danych wśród odnalezionych są:
Kobiety
Mężczyźni
Dzieci (szczątki 11 małoletnich zostały już potwierdzone)
Badania laboratoryjne pozwolą dokładnie określić liczbę oraz profile wiekowe i płciowe ofiar.
Dlaczego ekshumacje w Puźnikach są przełomowe?
Premier Mateusz Morawiecki Puźniki 2023 | Foto: x.com/Andruszkiewicz1
Ostatnie prace w Puźnikach przeprowadzono po latach starań i w warunkach niezwykle trudnych – zarówno politycznie, jak i logistycznie. Teren byłej wsi zarósł, infrastruktura została zniszczona, a dojazd utrudniony. Jednak determinacja rodzin, wsparcie władz i współpraca międzynarodowa przyniosły przełom nie tylko dla Puźnik, ale również dały nadzieję na podobne działania w innych miejscach pamięci.
Według specjalistów, to zapewne nie koniec – archeolodzy podejrzewają, że może istnieć jeszcze jedna zbiorowa mogiła. Każdy taki projekt to nie tylko przywracanie imion ofiarom, lecz także symboliczny gest pojednania i prawdy, niezbędny do budowy relacji polsko-ukraińskich.
Kamila Banasik - redaktorka DigitalNexus.pl. Pasjonatka rzetelnych informacji i kreatywna reporterka. Ukończyła dziennikarstwo na Uniwersytecie Wrocławskim.
