Rada Ministrów przyjęła we wtorek 10 listopada projekt nowelizacji specustawy jądrowej, który ma usprawnić przygotowanie budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Przewiduje m.in. decyzje lokalizacyjne bez terminu ważności i możliwość składania części dokumentów po angielsku.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (oznaczony jako UD382) przygotował pełnomocnik rządu do spraw strategicznej infrastruktury energetycznej. Rzecznik rządu Adam Szłapka powiedział na konferencji prasowej, że będą „prostsze przepisy, które mają usprawnić przygotowanie budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej”.
Decyzje lokalizacyjne bez limitu 10 lat
Najważniejsza zmiana dotyczy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji jądrowej. Dziś wydaje się ją na czas określony, nie dłuższy niż 10 lat. Według Ministerstwa Energii nowe przepisy wprowadzą decyzje wydawane na czas nieokreślony, co ma wyeliminować wątpliwości dotyczące skutków upływu okresu obowiązywania.
Projekt upraszcza też zasady uzyskiwania prawa do nieruchomości: sposób nabywania przez inwestora prawa użytkowania wieczystego ma zostać ujednolicony z rozwiązaniami z innych specustaw inwestycyjnych.
Dokumenty po angielsku i dostęp do dokumentacji
Inwestor, zgodnie z opinią lub zgodą Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, będzie mógł składać wybrane dokumenty w języku angielskim w postępowaniach dotyczących zezwoleń na działalność związaną z obiektami jądrowymi. Projekt doprecyzowuje również zasady udziału stron i organizacji społecznych w postępowaniach zezwoleniowych oraz reguluje dostęp do dokumentacji z wrażliwymi informacjami technicznymi, w tym raportów z analiz bezpieczeństwa.
Strony umów dotyczących inwestycji będą mogły określić wyłączne przyczyny i skutki odstąpienia od umowy, a podwykonawcy mają zyskać większą ochronę przed brakiem zapłaty za roboty budowlane.
Harmonogram finansowania PEJ
Nowelizacja zmienia harmonogram wsparcia publicznego dla spółki Polskie Elektrownie Jądrowe i zakłada obniżenie limitu wydatków budżetowych na ten cel w 2026 r. Wcześniej ustawa przyznała spółce wsparcie do 60,2 mld zł na lata 2025–2030.
Minister energii Miłosz Motyka, cytowany w komunikacie po posiedzeniu rządu, powiedział: „Budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej to przedsięwzięcie o ogromnej skali i złożoności. Dlatego konsekwentnie dostosowujemy przepisy do specyfiki inwestycji jądrowych”.
Wcześniejsze etapy
To nie pierwsza nowelizacja specustawy w tym roku. Inny projekt, przyjęty przez rząd 24 marca i skierowany do Sejmu 30 marca, pozwalał na wstępne roboty budowlane i etapowanie inwestycji, co według rządu mogło skrócić jej realizację nawet o dwa lata. Obecny projekt trafił na porządek obrad rządu 9 listopada, a wcześniej, 8 października, przyjął go Stały Komitet Rady Ministrów. O przełomowych krokach przy budowie pierwszej elektrowni pisaliśmy m.in. po podpisaniu kluczowej umowy na elektrownię.
Projekt trafi teraz do parlamentu. Roboty kluczowe dla bezpieczeństwa nadal mają wymagać zgody Prezesa PAA. Elektrownia ma powstać na Pomorzu.
