Czy wiesz, że jeden dzień w kalendarzu może pomieścić w sobie upadek dyktatora, narodziny legendy boksu i początek jednej z najbardziej brawurowych wypraw morskich w dziejach? Właśnie dlatego warto co jakiś czas zajrzeć do kalendarium historycznego i sprawdzić, co wydarzyło się tego dnia w historii. 28 kwietnia to data, która zaskakuje bogactwem momentów przełomowych, tragicznych i zupełnie nieprzewidywalnych. Przekonaj się sam — ten dzień w historii ma do opowiedzenia znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać.
Co wydarzyło się 28 kwietnia? Najważniejsze wydarzenia w historii
1789 – Bunt na Bounty: jeden z najbardziej znanych buntów morskich w historii
W pobliżu archipelagu Wysp Przyjacielskich (dzisiejsza Tonga) załoga brytyjskiego okrętu HMS „Bounty” podniosła bunt przeciwko kapitanowi Williamowi Blighowi. Zbuntowani marynarze pod wodzą Fletchera Christiana pozostawili Bligha wraz z 18 lojalnymi marynarzami w szalupie na otwartym oceanie. Co zdumiewające, Bligh zdołał dotrzeć do wyspy Timor po ponad sześciu tygodniach, pokonując prawie 7000 kilometrów. Bunt na Bounty stał się jedną z najbardziej znanych historii w dziejach marynarki i do dziś inspiruje filmowców, pisarzy i historyków.
1902 – Newton Heath przemianowany na Manchester United
Ten dzień w historii to data szczególna dla miłośników futbolu na całym świecie. Klub piłkarski Newton Heath, założony w 1878 roku przez pracowników kolei, oficjalnie zmienił swoją nazwę na Manchester United. Zmiana nazwy zbiegła się z ratowaniem finansowo tonącego klubu przez lokalnego biznesmena Johna Daviesa. To, co zaczęło się jako drużyna robotników z Manchesteru, stało się z czasem jedną z najbardziej rozpoznawalnych i utytułowanych marek sportowych na świecie.
1945 – Koniec Mussoliniego: rozstrzelanie włoskiego dyktatora
28 kwietnia 1945 roku komunistyczni partyzanci rozstrzelali w miejscowości Giulino di Mezzegra Benita Mussoliniego — twórcę faszyzmu i wieloletniego dyktatora Włoch — wraz z jego kochanką Clarą Petacci. Mussolini próbował uciec do Szwajcarii, ukrywając się w kolumnie niemieckich żołnierzy, jednak został rozpoznany i zatrzymany. Dzień po egzekucji ich ciała zostały powieszone głowami w dół na stacji benzynowej w Mediolanie, co stało się jedną z najbardziej wstrząsających fotografii końca II wojny światowej.
1947 – Wyprawa Kon-Tiki: tratwa kontra Ocean Spokojny
Norweski podróżnik i etnolog Thor Heyerdahl wypłynął z peruwiańskiego portu na prymitywnej tratwie o nazwie „Kon-Tiki”, by udowodnić, że starożytni mieszkańcy Ameryki Południowej mogli zasiedlić wyspy Polinezji. Wyprawa, którą większość ekspertów uważała za szaleństwo, zakończyła się sukcesem — po 101 dniach tratwa dotarła do Polinezji, pokonując blisko 8000 kilometrów. Historia ta stała się inspiracją dla całych pokoleń badaczy i podróżników, a nakręcony o niej film dokumentalny zdobył Oscara.
1969 – Rezygnacja Charles’a de Gaulle’a z prezydentury Francji
Po ponad dekadzie sprawowania władzy Charles de Gaulle złożył rezygnację z urzędu prezydenta Francji. Bezpośrednią przyczyną była przegrana w referendum dotyczącym reformy senatu i regionalizacji — de Gaulle sam zapowiedział, że odejdzie, jeśli nie uzyska poparcia obywateli. Odejście jednej z najbardziej charakterystycznych postaci europejskiej polityki XX wieku zamknęło pewną epokę w historii Francji i Europy. Generał de Gaulle nigdy więcej nie powrócił do czynnej polityki i zmarł zaledwie półtora roku później.
1988 – Katastrofa Aloha Airlines: samolot bez dachu nad Hawajami
Nad Hawajami doszło do jednego z najbardziej spektakularnych — i zarazem niedowierzalnie szczęśliwych w skutkach — incydentów lotniczych w historii. W Boeingu 737 linii Aloha Airlines na wysokości ponad 7000 metrów oderwał się duży fragment górnej części kadłuba, odsłaniając pasażerów na działanie wiatru. W wyniku zdarzenia zginęła jedna osoba — stewardessa wyrzucona na zewnątrz samolotu — a 65 zostało rannych. Piloci zdołali awaryjnie wylądować, a przypadek ten na trwałe zmienił procedury kontroli stanu technicznego samolotów na całym świecie.
1939 – Hitler wypowiada traktat morski Wielkiej Brytanii
W przemówieniu wygłoszonym w Reichstagu Adolf Hitler oficjalnie wypowiedział traktat morski z Wielką Brytanią oraz polsko-niemiecką deklarację o niestosowaniu przemocy z 1934 roku. Był to jeden z wyraźnych sygnałów, że droga do konfliktu zbrojnego w Europie jest niemal przesądzona. Zaledwie kilka miesięcy później, 1 września 1939 roku, Niemcy napadły na Polskę. Przeglądając kalendarium historyczne tego dnia, trudno oprzeć się wrażeniu, jak wiele kluczowych decyzji podejmowanych było w cieniu nadchodzącej tragedii.
2001 – Dennis Tito: pierwszy turysta kosmiczny w historii
Amerykański miliarder Dennis Tito stał się pierwszym w historii turystą kosmicznym, dołączając jako pasażer do załogi rosyjskiego statku kosmicznego Sojuz TM-32. Za lot zapłacił podobno około 20 milionów dolarów. NASA początkowo sprzeciwiała się tej misji, obawiając się, że amator zakłóci pracę profesjonalnej załogi. Tito spędził na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej prawie osiem dni i po powrocie na Ziemię opisał podróż jako „rajski” sen, który spełnił od dziecka.
Urodzeni 28 kwietnia
James Monroe (1758) – piąty prezydent Stanów Zjednoczonych, twórca słynnej Doktryny Monroe, która przez dziesięciolecia wyznaczała kierunki amerykańskiej polityki zagranicznej.
Harper Lee (1926) – amerykańska pisarka, autorka kultowej powieści „Zabić drozda”, nagrodzonej Pulitzerem, należącej do kanonu literatury światowej.
Penélope Cruz (1974) – hiszpańska aktorka, pierwsza Hiszpanka uhonorowana Oscarem za najlepszą rolę drugoplanową, jedna z najbardziej rozpoznawalnych gwiazd kina europejskiego i hollywoodzkiego.
Oskar Schindler (1908) – niemiecki przemysłowiec, który podczas II wojny światowej uratował ponad 1200 Żydów, zatrudniając ich w swoich fabrykach, bohater słynnego filmu Stevena Spielberga.
Terry Pratchett (1948) – brytyjski pisarz fantasy i satyryk, autor serii „Świat Dysku”, jeden z najchętniej czytanych autorów anglojęzycznych XX i XXI wieku.
Wydarzenia na świecie
1788 – Maryland przystępuje do Unii – Maryland jako siódmy stan ratyfikował Konstytucję Stanów Zjednoczonych i oficjalnie dołączył do młodej federacji.
1923 – Otwarcie pierwszego Stadionu Wembley – legendarny stadion w Londynie został otwarty i niemal natychmiast stał się symbolem angielskiego futbolu oraz światowego sportu.
1925 – Narodziny Art Déco – w Paryżu otworzyła się Międzynarodowa Wystawa Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa, od której francuskiej nazwy pochodzi określenie całego stylu Art Déco.
1967 – Muhammad Ali odmawia służby wojskowej – bokserski mistrz świata Muhammad Ali publicznie odmówił wstąpienia do armii USA, co przyniosło mu utratę tytułu, ale też status ikony ruchów obywatelskich epoki.
1992 – Powstanie Federalnej Republiki Jugosławii – Serbia i Czarnogóra formalnie rozwiązały Socjalistyczną Federacyjną Republikę Jugosławii, powołując w jej miejsce nowe państwo ze stolicą w Belgradzie.
28 kwietnia to dzień, który — jak pokazuje to kalendarium historyczne — niezmiennie okazuje się wyjątkowo bogaty w zdarzenia kształtujące losy świata: od upadku dyktatorów, przez przełomowe decyzje polityczne, aż po eksperymenty, które zmieniły nasze rozumienie możliwości człowieka. Co wydarzyło się tego dnia w historii, mogłoby wypełnić niejeden gruby tom encyklopedii. Wróć jutro — bo i 29 kwietnia ma w zanadrzu niejedną opowieść, o której warto pamiętać.
