Ukraińcy, którzy uciekli do Polski przed wojną, coraz częściej zostają na stałe, a państwo porządkuje ich status. Do 4 marca 2027 można ubiegać się o trzyletnią kartę pobytu CUKR.
Karta CUKR: kto może ją dostać i do kiedy
Od 4 maja 2026 do 4 marca 2027 obywatele Ukrainy z aktywnym statusem PESEL UKR mogą składać wnioski o kartę pobytu z adnotacją „Poprzednio posiadacz ochrony czasowej”, czyli kartę CUKR. Wnioski przyjmuje wyłącznie elektroniczny Moduł Obsługi Spraw urzędu ds. cudzoziemców.
Według informacji urzędów wojewódzkich wnioskodawca musi m.in. mieć aktualny status UKR w dniu złożenia wniosku i w dniu wydania decyzji, a także posiadać go nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni. Wymagany był też status UKR w dniu 4 czerwca 2025. Karta jest ważna trzy lata. Gdy wniosek nie zostanie rozpatrzony do 4 marca 2027, pobyt wnioskodawcy nadal uznaje się za legalny.
Zmiany od 5 marca 2026
Ustawa z 23 stycznia 2026 o wygaszeniu rozwiązań specjalnych zmieniła zasady dla osób, które dopiero przyjeżdżają. Wniosek o PESEL ze statusem UKR trzeba złożyć w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski. Osoby, które numer uzyskały na podstawie oświadczenia, musiały do 31 sierpnia 2026 potwierdzić tożsamość w gminie na podstawie ważnego dokumentu podróży. Brak aktualizacji danych oznacza zmianę statusu z UKR na NUE i utratę ochrony czasowej. Z ochroną czasową wiąże się m.in. prawo do pracy bez zezwolenia. Jednoosobową działalność mogą od tej daty zakładać beneficjenci ochrony czasowej albo osoby z innym tytułem pobytowym.
Urząd Wojewódzki w Lublinie opublikował 25 września informację o przedłużeniu ochrony czasowej do 4 marca 2028.
Ile osób zostaje
Raport o obywatelach Ukrainy, opublikowany na gov.pl wg stanu na 1 lipca 2026, wskazuje, że PESEL UKR pozostaje dominującą podstawą legalnego pobytu uciekinierów wojennych. W pierwszej połowie 2026 status ochrony czasowej uzyskało ok. 41,6 tys. osób. Wśród nowo rejestrowanych przeważali mężczyźni, choć w całym rejestrze kobiety stanowią 58 proc. Dla porównania: w raporcie Urzędu do Spraw Cudzoziemców sprzed prawie dwóch lat z ochrony czasowej korzystało 993 tys. osób, a 92 tys. miało pobyt stały lub status rezydenta długoterminowego UE.
Powrót czy zostanie
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski powiedział w październiku w wywiadzie dla Fox News, że kraj potrzebuje powrotu 9,5 mln ludzi, którzy są za granicą. Według sondaży kijowskiego Centrum Strategii Gospodarczych odsetek uchodźców planujących powrót spadł z 74 proc. w listopadzie 2022 do 43 proc. w styczniu 2026 (dane przytacza Notes from Poland). Według tego samego serwisu o kartę CUKR wystąpiło dotąd ok. 75 tys. osób.
