MSWiA przygotowało projekt zmian w przepisach o dowodach osobistych: odbiór dokumentu w dowolnej gminie i 15-letnia ważność dla osób po 70. roku życia. Choć w sieci krąży data 1 grudnia 2026, projekt nie stał się jeszcze prawem.
Zmiany zawiera projekt ustawy „o zmianie ustaw w celu optymalizacji niektórych procesów w zakresie spraw obywatelskich”, oznaczony w wykazie prac rządu numerem UD329. Jak wynika z karty projektu na stronach KPRM, nowelizacja obejmuje cztery ustawy: o obywatelstwie polskim, o dowodach osobistych, Prawo o aktach stanu cywilnego i o dokumentach paszportowych. Rządowe Centrum Legislacji opublikowało projekt w lutym.
Co ma się zmienić w dowodach
Najważniejsza zmiana dla zwykłego użytkownika: już we wniosku będzie można wskazać dowolny urząd gminy w kraju, w którym odbierzesz gotowy dokument. Dowód nadal wyda urząd, do którego złożono wniosek. Dziś dokument odbiera się w gminie, w której wniosek złożono.
Drugi element to dłuższa ważność dla starszych osób. Według projektu dowód wydany osobie, która ukończyła 70 lat, ma być ważny 15 lat zamiast 10. Certyfikaty elektroniczne w e-dowodzie (podpis osobisty, identyfikacja i uwierzytelnienie) mają jednak nadal ważyć 10 lat. Dla osób korzystających z usług online może to oznaczać wcześniejszą wymianę dokumentu. Projekt, jak wskazują opisy zmian, nie ma przepisu przejściowego, więc dowody wydane przed wejściem ustawy w życie zachowają dotychczasowy termin ważności.
Trzecia zmiana dotyczy błędów urzędów: jeśli dowód zostanie unieważniony omyłkowo, ma być możliwe techniczne przywrócenie jego ważności bez nowego wniosku. Gminy mają też informować właściciela o unieważnieniu dokumentu po zmianie danych, a rodzice zyskają możliwość zgłaszania przez internet utraty lub uszkodzenia dowodu dziecka. Wojewodowie dostaną szerszy dostęp do rejestrów dowodów i paszportów.
Skąd data 1 grudnia i na jakim etapie są prace
Pierwotnie nowe przepisy planowano na 1 lipca 2026. Po konsultacjach w projekcie pojawiła się data 1 grudnia 2026. Kluczowe zastrzeżenie: to nadal projekt. Z analiz opisujących jego kartę w RCL wynika, że ostatnią czynność w uzgodnieniach odnotowano 14 lipca, a projekt nie został przyjęty przez Radę Ministrów ani skierowany do Sejmu. Według tych opisów część przepisów (m.in. odbiór w innej gminie, dłuższa ważność dla 70+ i przywracanie ważności dowodu) ma wejść w życie w dniu ogłoszonym w komunikacie w Monitorze Polskim, a nie automatycznie 1 grudnia. Po drodze zmienić mogą się zarówno treść, jak i terminy.
Nie należy mylić projektu z inną ustawą, którą Sejm uchwalił w październiku. Dotyczy ona danych z rejestru PESEL udostępnianych ubezpieczycielom na życie i według opisów ma obowiązywać od 12 stycznia 2027. Nie zmienia zasad wydawania dowodów.
Co to oznacza
Na dziś nic się nie zmienia. Dowód osobisty dla dorosłych jest ważny 10 lat, wyrobienie jest bezpłatne, a na dokument czeka się do 30 dni. W 2026 roku wymiana dotyczy m.in. osób z dowodami wydanymi w 2016 roku, według Interii około 2,8 mln osób. Jeśli Twój dowód wygasa, nie warto czekać na reformę, bo jej wejście w życie w grudniu jest niepewne. Seniorzy, którzy składają wniosek przed zmianą przepisów, dostaną dokument ważny 10 lat.
Komentarze