We wtorek 10 listopada w Abu Zabi zaczynają się trójstronne rozmowy USA, Rosji i Ukrainy – pierwsze merytoryczne od lutego. Amerykańscy urzędnicy zapowiadają, że chcą doprowadzić do „ostatecznego końca” wojny.
Amerykańska propozycja: nowa architektura bezpieczeństwa
Według urzędnika administracji USA, cytowanego przez media, stara architektura bezpieczeństwa w Europie nie zadziałała. „Musimy zbudować coś nowego, co działa dziś” – mówił, dodając, że po zakończeniu wojny ma to być faktycznie jej „ostateczny koniec”. Propozycja USA zakłada „długoterminową architekturę bezpieczeństwa” między Moskwą a Europą.
Rozmowy mają być podzielone na dwie główne sesje. Waszyngton chce, by Rosja zgodziła się na szerszy, wielostronny format, choć amerykańscy urzędnicy przyznają, że Moskwa nie ufa rządom europejskim, które obwinia o torpedowanie wcześniejszych prób porozumienia.
Donbas i obawy Europy
Publicznie Rosja nadal żąda całego obwodu donieckiego, a Ukraina chce, by granicą była obecna linia frontu. Według amerykańskich urzędników kwestii Donbasu nie da się rozstrzygnąć bez jasnego obrazu bezpieczeństwa po wojnie – oba tematy trzeba załatwić łącznie. Donald Trump powiedział wcześniej, że w ostatecznej umowie Ukraina miałaby oddać część terytorium, a jej kształt byłby „trochę inny”. W poniedziałek ocenił w rozmowie z Reutersem, że rozmowy mogą przynieść przełom.
Europejscy urzędnicy obawiają się, że Rosja będzie obstawać przy żądaniu wycofania sił NATO z Europy Wschodniej, co zostawiłoby sojuszników narażonych na wpływy Moskwy. Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas powiedziała w poniedziałek na spotkaniu szefów dyplomacji G7, że Europa ma już architekturę bezpieczeństwa, a problem polega na tym, że Rosja nie przestrzega zawartych porozumień, także w sprawie suwerenności i integralności terytorialnej.
Stanowisko Kijowa i Europy
Wołodymyr Zełenski napisał na X, że uzgodnił z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen stanowiska przed spotkaniem w Abu Zabi. „Robimy wszystko, aby format trójstronny przyniósł rezultaty” – podkreślił.
Niemcy będzie w Abu Zabi reprezentował doradca kanclerza ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Günter Sautter. Termin rozmów zapowiadał na przełomie października doradca Putina Jurij Uszakow – pisaliśmy o tym w tekście o gotowości Kremla do wznowienia rozmów.
