Czy wiesz, że jeden jedyny dzień w kalendarzu może skrywać w sobie premierę kultowego polskiego filmu, katastrofę słynnego sterowca, rekordowy bieg na milę i otwarcie tunelu pod kanałem La Manche? Jeśli zastanawiasz się, co wydarzyło się tego dnia w historii, to trafiłeś w idealne miejsce. Szóstego maja na przestrzeni stuleci rozgrywały się zdarzenia, które zmieniły bieg dziejów — od wielkich odkryć naukowych po przełomowe momenty polityczne i sportowe. Zapraszamy do podróży przez wieki, bo ten dzień w historii naprawdę nie nuży.
Co wydarzyło się 6 maja? Najważniejsze wydarzenia w historii
1527 – Sacco di Roma, czyli gdy Rzym stanął w ogniu
Szóstego maja 1527 roku wojska cesarza Karola V Habsburga, złożone z żołnierzy niemieckich i hiszpańskich, zdobyły i doszczętnie splądrowały Wieczne Miasto. To jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w historii renesansowego Rzymu — masakra, grabież i pożary trwały tygodniami. Spośród 189 Szwajcarów ochraniających papieża Klemensa VII życiem za swój obowiązek przypłaciło 127 gwardzistów. To właśnie na pamiątkę tamtej bitwy Gwardia Szwajcarska do dziś 6 maja składa przysięgę — a Watykan obchodzi tego dnia swoje Święto Gwardii.
1682 – Ludwik XIV wprowadza się do Wersalu
Kiedy Król Słońce przeprowadził swoją siedzibę z Paryża do Wersalu, świat europejskiej polityki zmienił się nie do poznania. Szóstego maja 1682 roku dwór królewski oficjalnie zagościł w przepięknym pałacu, który stał się symbolem absolutyzmu i przepychu. Wersal przez kolejne dekady przyciągał arystokrację z całej Europy, stając się centrum kultury, mody i dyplomacji. Trudno dziś wyobrazić sobie europejski kanon bez tego miejsca — a wszystko zaczęło się właśnie tego dnia w historii.
1840 – Penny Black wchodzi do obiegu
Sześć maja 1840 roku to data, którą każdy filatelista zna na pamięć. Tego dnia w Wielkiej Brytanii oficjalnie wprowadzono do obiegu pierwszą na świecie znaczek pocztowy — słynny Penny Black z podobizną królowej Wiktorii. Rewolucja, którą zapoczątkował ten niepozorny kawałek papieru, całkowicie zmieniła sposób komunikacji na całym świecie. Przed jego wynalezieniem to odbiorca, a nie nadawca, płacił za przesyłkę — i to niemałe kwoty.
1889 – Wieża Eiffla otwarta dla publiczności
Paryska Wystawa Światowa ruszyła 6 maja 1889 roku, a wraz z nią oficjalnie udostępniono publiczności Wieżę Eiffla — budowlę, która w momencie powstania budziła równie wiele zachwytu co oburzenia. Krytycy nazywali ją „żelazną szparagą” i „hańbą Paryża”. Dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli architektury na świecie i odwiedzają ją miliony turystów rocznie. To chyba najlepszy przykład na to, że historia potrafi brutalnie zweryfikować złe recenzje.
1937 – Katastrofa sterowca „Hindenburg”
Tego dnia w historii doszło do jednej z najbardziej dramatycznych katastrof lotniczych XX wieku. Niemiecki sterowiec „Hindenburg” spłonął podczas cumowania na lotnisku w Lakehurst w stanie New Jersey, zaledwie kilkadziesiąt sekund po podejściu do masztu cumowniczego. Zginęło 13 pasażerów, 22 członków załogi oraz jeden z pracowników naziemnych. Dramatyczna transmisja radiowa z miejsca zdarzenia na zawsze odcisnęła piętno w zbiorowej pamięci — i praktycznie zakończyła epokę pasażerskich sterowców wypełnianych wodorem.
1954 – Roger Bannister i „niemożliwy” bieg
Przez lata uważano, że człowiek nie jest fizycznie zdolny do pokonania mili w czasie poniżej czterech minut. Szóstego maja 1954 roku Brytyjczyk Roger Bannister obalił ten mit, uzyskując czas 3:59,4 na dystansie 1609 metrów. To osiągnięcie było przełomem nie tylko sportowym, ale i psychologicznym — wkrótce potem kolejni biegacze zaczęli bijać ten rekord, bo „niemożliwe” okazało się możliwe. Bannister był lekarzem i traktował bieganie amatorsko, co czyni jego wyczyn jeszcze bardziej imponującym.
1985 – „Vabank II” wchodzi na ekrany
Polskie kalendarium historyczne z 6 maja 1985 roku notuje premierę jednego z najlepiej przyjętych polskich filmów komediowych wszech czasów. „Vabank II, czyli riposta” w reżyserii Juliusza Machulskiego kontynuowała przygody cwaniaczka Kwinto i zrobiła furorę wśród widzów. Film do dziś cieszy się kultowym statusem i regularnie pojawia się w zestawieniach najlepszych polskich komedii. Machulski udowodnił, że kontynuacja może być równie dobra jak oryginał — co w kinie zdarza się rzadko.
1994 – Eurotunel łączy Wyspy z kontynentem
Szóstego maja 1994 roku oficjalnie otwarto Eurotunel — podmorski tunel kolejowy biegnący pod kanałem La Manche i łączący Wielką Brytanię z Francją. Projekt, o którym marzono od ponad stu lat, stał się rzeczywistością dzięki wysiłkowi tysięcy inżynierów i robotników z obu stron kanału. Tunel liczy ponad 50 kilometrów długości, z czego 38 przebiega pod dnem morza. Ironią historii jest fakt, że kraj, który połączono tunelem z Europą, trzy dekady później zagłosował za Brexitem.
2023 – Koronacja Karola III
Najświeższy wpis w tym kalendarium historycznym to uroczystość koronacji króla Karola III i jego małżonki Kamili, która odbyła się 6 maja 2023 roku w Opactwie Westminsterskim. Karol III czekał na koronę dłużej niż jakikolwiek następca tronu w historii Zjednoczonego Królestwa — ponad siedemdziesiąt lat. Ceremonię transmitowały telewizje z całego świata, śledząc ją setki milionów widzów. Była to pierwsza koronacja od ponad siedmiu dekad — od czasu wstąpienia na tron Elżbiety II w 1953 roku.
Urodzeni 6 maja
Sigmund Freud (1856) – austriacki neurolog i psychiatra, twórca psychoanalizy, jedna z najbardziej wpływowych postaci w historii nauk o umyśle i kulturze Zachodu.
Maximilien de Robespierre (1758) – francuski prawnik i polityk, jeden z głównych przywódców rewolucji francuskiej, znany jako architekt okresu Terroru.
Orson Welles (1915) – amerykański aktor, reżyser i scenarzysta, twórca kultowego „Obywatela Kane’a”, uważanego przez wielu krytyków za najlepszy film w historii kina.
George Clooney (1961) – amerykański aktor i reżyser, dwukrotny laureat Oscara, jeden z najbardziej rozpoznawalnych gwiazdorów Hollywood.
Tony Blair (1953) – brytyjski polityk i prawnik, premier Zjednoczonego Królestwa w latach 1997–2007, jedna z kluczowych postaci europejskiej sceny politycznej przełomu wieków.
Wydarzenia na świecie
1527 – Sacco di Roma – wojska cesarza Karola V zdobyły i splądrowały Rzym, dokonując jednej z największych rzezi w historii renesansowych Włoch.
1682 – Dwór Ludwika XIV przeniesiony do Wersalu – Król Słońce oficjalnie ustanowił Wersal swoją siedzibą, czyniąc go centrum europejskiej polityki i kultury na kolejne stulecia.
1840 – Pierwszy znaczek pocztowy w obiegu – Wielka Brytania wprowadziła Penny Black, rewolucjonizując sposób nadawania przesyłek na całym świecie.
1889 – Otwarcie Wieży Eiffla – z okazji paryskiej Wystawy Światowej udostępniono publicznie najsłynniejszą żelazną konstrukcję na świecie, wyśmiewaną przez krytyków, uwielbianą przez potomnych.
1994 – Otwarcie Eurotunelu – po dekadach planowania i kilku latach intensywnej budowy oddano do użytku podmorski tunel kolejowy łączący Wielką Brytanię z kontynentalną Europą.
Szóstego maja historia pisała się naprawdę gęsto — od renesansowych katastrof przez wynalazki, które zmieniły świat, aż po sportowe rekordy i wielkie premiery filmowe. To właśnie sprawia, że co wydarzyło się tego dnia w historii nigdy nie jest pytaniem bez odpowiedzi — wręcz przeciwnie, odpowiedzi jest zawsze zbyt wiele, by zmieścić je w jednym artykule. Zajrzyj jutro, bo 7 maja w historii też kryje niejedną niespodziankę.
