Finanse

Atom po zatrzymaniach w Westinghouse: umowy na zaliczki w zawieszeniu

Po zatrzymaniu 4 listopada dwóch menedżerów Westinghouse w śledztwie dotyczącym Ostrołęki opóźniło się podpisanie umów na zaliczki rzędu 1 mld zł na elementy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Negocjacje umowy EPC wciąż trwają.

Zatrzymania i zarzuty

Zatrzymania z 4 listopada dotyczyły śledztwa w sprawie nieprawidłowości przy budowie bloku węglowego w Elektrowni Ostrołęka. Wśród 25 zatrzymanych osób znaleźli się prezes polskiego oddziału Westinghouse Mirosław K. oraz Robert N., uczestniczący w negocjacjach kontraktu na elektrownię jądrową. Usłyszeli zarzuty niedopełnienia obowiązków i wyrządzenia szkody majątkowej w wielkich rozmiarach, po czym zwolniono ich z zastosowaniem środków wolnościowych, w tym poręczenia majątkowego. Szkodę w całym śledztwie szacuje się na ponad 1 mld zł. Zatrzymani nie zostali skazani, a sprawa jest na etapie postępowania przygotowawczego.

Westinghouse oświadczył, że śledztwo dotyczy projektu realizowanego dla poprzedniego pracodawcy zatrzymanych i nie ma związku z jego działalnością w Polsce ani z negocjacjami umowy EPC.

Zaliczki na elementy o długim czasie dostawy

Według doniesień Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ) miały zawrzeć z partnerem z USA umowy na zaliczki na tzw. Long Lead Items, czyli komponenty, których produkcja i dostawa wymagają wieloletniego wyprzedzenia. Chodzi o kwotę rzędu 1 mld zł. Zatrzymania przypadły na moment, gdy podpisanie tych umów planowano w Warszawie, i podpisanie to się opóźniło. Źródła nie wskazują, że Westinghouse formalnie wstrzymał płatności – mowa o wstrzymaniu podpisania umów.

W połowie listopada PEJ i konsorcjum Westinghouse-Bechtel podpisały list intencyjny w sprawie zamówień kluczowych elementów, by ograniczyć ryzyko dla harmonogramu. Obudowa reaktora ma przypłynąć z Japonii, a wyspa jądrowa powstać w USA.

Koszty i negocjacje EPC

Współpraca PEJ z konsorcjum opiera się obecnie na umowie pomostowej (EDA) z kwietnia 2025 r. Byli pracownicy PEJ twierdzą, że spółka pokrywa koszty operacyjne partnera na podstawie comiesięcznych faktur. Do tych doniesień odniósł się minister energii Miłosz Motyka na konferencji P-TEC. Podkreślił partnerski charakter współpracy i zapewnił, że umowa EPC ma zawierać mechanizmy chroniące interes podatnika.

PEJ poinformowały, że we wrześniu uzgodniły z konsorcjum główne warunki handlowe umowy EPC. Celem jest zamknięcie negocjacji do końca 2026 r., a według prezesa PEJ Marka Woszczyka sam podpis nastąpi w 2027 r. W negocjacjach o wyższy budżet całej inwestycji nie ujawniono kwot.

W środę 18 listopada Ministerstwo Energii przypomniało na X, że budowa ma ruszyć w 2028 r., a pierwszy blok ma zacząć pracę w 2036 r.

Wcześniej pisaliśmy o podpisaniu umowy pomostowej na budowę elektrowni.

Kamila Banasik

Kamila Banasik - redaktorka DigitalNexus.pl. Pasjonatka rzetelnych informacji i kreatywna reporterka. Ukończyła dziennikarstwo na Uniwersytecie Wrocławskim.