Sejmowe komisje zdrowia i rolnictwa rozpoczęły w poniedziałek 17 listopada pracę nad rządowym projektem zakazu jednorazowych e-papierosów i smakowych woreczków nikotynowych. Projekt budzi sprzeciw części branży i rolników.
Co zakłada projekt
Chodzi o rządowy projekt nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, w Sejmie oznaczony jako druk nr 2362 (w rządzie: UD213). Rada Ministrów przyjęła go 10 marca na wniosek ministra zdrowia.
Według komunikatu KPRM i Ministerstwa Zdrowia projekt przewiduje:
- zakaz sprzedaży jednorazowych papierosów elektronicznych, zarówno z nikotyną, jak i bez niej;
- ograniczenie woreczków nikotynowych do składników nadających wyłącznie zapach lub smak tytoniu;
- zakaz sprzedaży produktów z nikotyną, które nie są wyrobami tytoniowymi ani produktami powiązanymi z tytoniem;
- maksymalnie 6 miesięcy na sprzedaż produktów niespełniających nowych wymagań od wejścia ustawy w życie.
Woreczki nikotynowe, o które toczy się spór, same tytoniu nie zawierają – zgodnie z definicją w obowiązującej ustawie to wyroby doustne z nikotyną, porcjowane w woreczki. Zakaz dotyczy więc ich smakowych wersji, a nie całej kategorii. Resort zdrowia uzasadnia zmiany ochroną młodych ludzi i osób, które wcześniej nie sięgały po nikotynę.
Kto protestuje
W stanowisku z 10 listopada Rada Przedsiębiorczości, zrzeszająca największe organizacje gospodarcze, zażądała wstrzymania prac. Wskazuje, że polski przemysł tytoniowy pokrywa około 40 proc. unijnego zapotrzebowania na wyroby tytoniowe, a wartość eksportu papierosów, cygar i cygaretek w 2025 roku wyniosła według niej 4,51 mld euro. Organizacja przypomina też o plantatorach tytoniu, którzy uprawiają go na ponad 9 tys. hektarów.
Krytycy podnoszą ryzyko rozwoju szarej strefy. Ocena skutków regulacji przewiduje, że w ciągu 10 lat wpływy budżetu z akcyzy spadną łącznie o prawie 3,9 mld zł, bo objęte zakazem wyroby są opodatkowane.
Uwagi z Brukseli
Projekt przeszedł obowiązkową notyfikację w Komisji Europejskiej, której celem jest wychwycenie barier w handlu między państwami UE. Zastrzeżenia zgłosiły Rumunia, Słowacja, Szwecja, Grecja i Włochy. Polskie przepisy zmierzają w podobnym kierunku co trwające prace KE nad zmianą dyrektywy tytoniowej 2014/40/UE, która także zakłada zakaz aromatyzowanych woreczków.
Projekt jest w Sejmie od marca. Wcześniej planowano wysłuchanie publiczne, a pierwsze czytanie w komisjach odbyło się dopiero teraz. Rząd przyjął ten sam kierunek regulacji w poprzednich nowelizacjach – w 2025 roku uchwalono m.in. zakaz sprzedaży woreczków nikotynowych osobom poniżej 18. roku życia.




