Najnowsza propozycja kompromisu irlandzkiej prezydencji w sprawie reformy ETS nie obejmuje ETS2, czyli głównego postulatu Polski. Polscy europosłowie chcą w czwartek 19 listopada wymusić w komisji ITRE głosowanie nad opóźnieniem tych opłat o trzy lata.
Kompromis prezydencji bez ETS2
Według ustaleń RMF FM, która dotarła do poufnego dokumentu, irlandzka prezydencja w Radzie UE nie uwzględniła polskiego żądania włączenia ETS2 do reformy systemu handlu emisjami. Przedstawiciele państw członkowskich mieli omawiać propozycję w środę w Brukseli. Polski przedstawiciel zgłaszał ten postulat 6 listopada w rozmowie dwustronnej z prezydencją.
ETS2 obejmie emisje CO2 ze spalania paliw w transporcie drogowym i budynkach. Zgodnie z obowiązującym prawem opłaty zaczną działać w 2028 roku. Polska chce ich odroczenia albo przekształcenia systemu w dobrowolny.
Propozycja prezydencji tylko w niewielkim stopniu odpowiada na polskie oczekiwania. Zachowuje Fundusz Modernizacyjny, ale nie zwiększa jego puli, a pulę 100 mln uprawnień dla państw-beneficjentów utrzymuje, choć Polska chciała jej podwojenia. Łagodniejsze mają być warunki przyznawania firmom bezpłatnych uprawnień, jednak nadal z obowiązkiem przedstawiania planów inwestycji w redukcję emisji; Polska domaga się całkowitego zniesienia warunkowości.
Polski dyplomata przekonuje, że nic nie jest przesądzone, bo Rada UE nie przyjęła jeszcze wspólnego stanowiska. Państwa członkowskie chcą je uzgodnić 11 grudnia. Przeforsowanie polskiego postulatu utrudnia sprzeciw Niemiec wobec zmian w ETS2 oraz brak zainteresowania opóźnieniem po stronie Irlandii, która system już wdrożyła.
Czwartkowe głosowanie w ITRE
Ciężar walki przenosi się do Parlamentu Europejskiego. Polscy europosłowie Europejskiej Partii Ludowej, z Andrzejem Halickim (KO) na czele, chcą w czwartek w komisji przemysłu i energii (ITRE) osobnego, imiennego głosowania nad poprawką przesuwającą start ETS2 z 2028 na 2031 rok. Poprawkę podpisało 18 europosłów. Posłowie KO i PSL zgłosili też wniosek o całkowite wykreślenie systemu, a europosłowie PiS – o likwidację całego systemu handlu emisjami od 2028 roku.
Ryzyko polega na tym, że osobne głosowanie może rozbić kruchą większość i doprowadzić do odrzucenia całej opinii ITRE do reformy ETS. Taka strategia wywołuje zgrzyty w EPL. Komisja środowiska (ENVI) rozważa przesunięcie swojego głosowania z 1 na 7 grudnia. Wynik czwartkowego głosowania nie rozstrzygnie losu ETS2, ale pokaże poparcie dla polskiej poprawki przed głosowaniami w ENVI i na sesji plenarnej w grudniu.
Stanowisko rządu
Kancelaria Premiera napisała we wtorek wieczorem na X, że Polska „konsekwentnie walczy o zatrzymanie systemu ETS2”.
Wcześniej o wspólnym froncie w tej sprawie mówili w Warszawie premier Donald Tusk i premier Czech Andrej Babiš – opisywaliśmy to w tekście o zapowiedzi wspólnego frontu w UE w sprawie ETS2.




