Polska

Trzy izby SN o wyrokach TK: liczy się ślubowanie przed prezydentem

Trzy połączone izby Sądu Najwyższego uznały w środę, że orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego jest tylko rozstrzygnięcie wydane przez osoby, które po wyborze przez Sejm złożyły ślubowanie wobec prezydenta. Zdaniem SN brak publikacji wyroku nie odbiera mu mocy powszechnie obowiązującej.

Co orzekły trzy izby SN

Uchwała, o sygnaturze III CZP 41/26 (według wpisu ministra sprawiedliwości), dotyczy dwóch kwestii. Po pierwsze: kto może wydać orzeczenie TK. Połączone izby wskazały, że chodzi o skład złożony wyłącznie z osób wybranych przez Sejm, które złożyły ślubowanie w obecności prezydenta RP. Po drugie: znaczenie publikacji. Według uchwały orzeczenie TK ma moc powszechnie obowiązującą niezależnie od ogłoszenia go w urzędowym dzienniku.

Uchwała dotyczy więc również wyroków, których rząd nie opublikował w Dzienniku Ustaw. Jest to jedno z głównych źródeł sporu o skutki orzeczeń Trybunału w ostatnich latach.

Żurek: „nibyuchwała neosędziów”

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek odpowiedział w środę wieczorem długim wpisem na X. Uchwałę nazwał „nibyuchwałą” podjętą przez „neosędziów”, czyli osoby powołane na wniosek KRS ukształtowanej po 2017 roku.

Żurek powołał się na uchwałę siedmiu sędziów Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN z 24 września 2025 r. (III PZP 1/25), która ma moc zasady prawnej. Według niego rozstrzygnięcie wydane z udziałem choćby jednej osoby powołanej na wniosek KRS po 2017 roku jest „orzeczeniem niebyłym”, bo taki skład nie jest sądem w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 19 ust. 1 TUE.

Minister ocenił, że połączone izby nie mogą „uzdrowić” rozstrzygnięć osób, które nazwał „dublerami z TK”, ani podważać statusu prawidłowo wybranych sędziów Trybunału. Według niego uchwała nie wywołuje skutków prawnych i nie wiąże żadnego sądu w Polsce.

Dwa spory w jednym

Uchwała dotyka dwóch konfliktów. Pierwszy to obsada Trybunału: część sędziów TK wybrana przez Sejm nie złożyła ślubowania wobec prezydenta. Drugi to status sędziów SN powołanych po 2017 roku, których część prawników i rząd uważa za wadliwie powołanych. Ze względu na ten drugi spór uchwała, według doniesień, zapadła mimo nieobecności tzw. starych sędziów SN, a kworum udało się zebrać.

Wcześniej o statusie sędziów i skutkach orzeczeń TK wypowiadały się też inne składy SN, w tym w uchwałach z lat 2020–2022. Do chwili publikacji nie ma stanowiska prezydenta ani Trybunału Konstytucyjnego w sprawie środowej uchwały.

Dorota Lune

Dorota Lune, redaktorka serwisu DigitalNexus.pl. Zajmuje się tematyką show-biznesową, bieżącymi informacjami jak i ciekawostkami ze świata. Ukończyła dziennikarstwo na UPJPII w Krakowie. Wcześniej pracowała w branży turystycznej. W wolnych chwilach lubi podróżować i czytać książki.