Jakub Kumoch, ambasador w Chinach, i Paweł Soloch, ambasador w Rumunii, zrezygnowali ze stanowisk w związku z kryzysem wokół Trybunału Konstytucyjnego. Szef MSZ Radosław Sikorski ocenił w sobotę 31 października, że byli do tego nakłaniani przez pracowników Kancelarii Prezydenta.
Kumoch ogłosił decyzję na X w piątek 30 października wieczorem. Napisał, że „wobec wydarzeń w kraju” uznał, iż dalsze pełnienie funkcji ambasadora nie jest możliwe, i złożył rezygnację oraz prośbę o odwołanie.
W sobotę rano dodał, że zakończył pracę w Chinach, podziękował zespołowi i napisał, że ambasada działa bez zmian, a nadchodzące wizyty są przygotowywane.
Soloch: „próba przejęcia TK”
Paweł Soloch, były szef BBN, ogłosił rezygnację w sobotę. Jak podaje PAP w relacji „Rzeczpospolitej”, napisał na X, że „w związku z faktem próby sprzecznego z prawem przejęcia TK” nie widzi możliwości dalszego pełnienia funkcji. O decyzji poinformował Sikorskiego i prezydenta Karola Nawrockiego. Ambasadorem w Bukareszcie jest od 2023 roku, a wcześniej w latach 2015–2022 kierował Biurem Bezpieczeństwa Narodowego.
Szef Biura Polityki Międzynarodowej Kancelarii Prezydenta Marcin Przydacz napisał, że to kolejny ambasador, który rezygnuje „w imię protestu wobec bezprawia D. Tuska”.
Sikorski: telefony z Pałacu
Według relacji „Rzeczpospolitej” szef MSZ nazwał zachowanie obu dyplomatów nieprofesjonalnym. Przekazał, że z otoczenia prezydenta telefonowano zarówno do ambasadorów, którzy zrezygnowali, jak i do osób rozważających start w konkursie na ambasadorów.
Sikorski mówił też, że podobne naciski występowały wcześniej, w związku z planowanym konwentem służby zagranicznej, na którym mają być wyłaniani kandydaci na kolejne placówki. Według niego część osób namawia się do wycofania kandydatur. Nazwał to skandalem. Podkreślił, że za służbę zagraniczną odpowiada szef MSZ, który odpowiada przed Sejmem, a w określonych sytuacjach także przed prokuraturą. Jako inne obszary, w które według niego wkracza Pałac, wymienił sprawy oficerów i sędziów.
Do chwili publikacji Kancelaria Prezydenta nie odniosła się publicznie do zarzutu o telefony do dyplomatów. Przydacz skomentował wyłącznie rezygnację Solocha.
Tło: kryzys w TK i spór o ambasadorów
Kryzys w Trybunale trwa od piątkowego wieczora. Ogłoszono wtedy przerwę w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego, a prokurator generalny Waldemar Żurek wystąpił o uchylenie im immunitetów. Nawrocki przerwał wizytę w Senegalu i wrócił do kraju.
Spór o obsadę placówek toczy się od dawna. Pod koniec października pisaliśmy, jak prezydent odesłał Sikorskiego do Tuska w sprawie ambasadorów: Nawrocki mówił, że nie będzie ponownie negocjować z szefem MSZ, ale jest gotów rozmawiać z premierem.
Co to oznacza
Polska nie ma na razie ambasadorów w Pekinie i Bukareszcie. Ambasady działają, ale pod kierownictwem osób zastępujących szefów placówek. Mianowanie następców wymaga zgody prezydenta, a jego relacje z MSZ są w sporze. Ani MSZ, ani Kancelaria Prezydenta nie podały terminu wskazania następców.
