Siedmioro sędziów Trybunału Konstytucyjnego, wśród nich prezes Bogdan Święczkowski, uznało w sobotnim oświadczeniu wydarzenia z 30 października w siedzibie TK za „całkowicie bezprawne”. Apelują do konstytucyjnych organów państwa i sił politycznych o „natychmiastowe i skuteczne działania”.
W oświadczeniu sędziowie napisali, że w obliczu wydarzeń z 30 października 2026 r. w siedzibie Trybunału, które „oceniają jako całkowicie bezprawne”, apelują o rozwiązanie sytuacji wokół sądu konstytucyjnego „z zachowaniem zasad demokratycznego państwa prawnego”. Cytat podaje WP. Dokument podpisali: Bogdan Święczkowski, Bartłomiej Sochański, Stanisław Piotrowicz, Jakub Stelina, Wojciech Sych, Rafał Wojciechowski i Jarosław Wyrembak.
Jak podaje „Rzeczpospolita”, oświadczenie opublikował w mediach społecznościowych sędzia Sądu Najwyższego Kamil Zaradkiewicz. Wśród sygnatariuszy są prezes TK i jego zastępca, których dotyczy zarządzenie o przerwie w czynnościach.
Co wydarzyło się w piątek
W piątek na stronie TK pojawiła się informacja o zarządzeniu przerwy w czynnościach prezesa Święczkowskiego i wiceprezesa Sochańskiego. Kierowanie pracami Trybunału miała objąć sędzia Anna Korwin-Piotrowska, powołująca się na najdłuższy staż sędziowski. Według „Rzeczpospolitej” pod budynkiem pojawiła się policja, a zgromadzeni demonstranci próbowali dostać się na teren Trybunału.
Korwin-Piotrowska uchyliła wcześniejsze upoważnienia, zaleciła sędziom pracę poza siedzibą TK, a pracownikom zawiesiła obowiązki z zachowaniem wynagrodzenia. Na 3 listopada zwołała Zgromadzenie Ogólne z projektem budżetu Trybunału na 2027 r. w porządku obrad. Święczkowski wydał własne zarządzenie: wyznaczył pracownikom dni wolne od 3 do 6 listopada i zakwestionował decyzje Korwin-Piotrowskiej.
Reakcje władz i polityków
Prezydent Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu i w nocy pojawił się pod Trybunałem. W oświadczeniu opublikowanym na X napisał o „siłowym przejęciu konstytucyjnego organu państwa”. Według niego wiceprezes Sochański wszedł do budynku za jego sprawą.
Nawrocki zwołał na sobotę konsultacje z przedstawicielami sił parlamentarnych. Według „Rzeczpospolitej” rozmowy w Pałacu Prezydenckim zaczęły się o godz. 13. Uczestniczyli m.in. Szymon Hołownia, Władysław Kosiniak-Kamysz i Jarosław Kaczyński. Zapowiedzieli się też politycy Rozwoju Plus i Konfederacji. Lewica odmówiła udziału, obarczając prezydenta odpowiedzialnością za sytuację.
Premier Donald Tusk, jak podała Kancelaria Premiera na X, wygłosi w sobotę o godz. 20 orędzie. Według Gazety Prawnej szef rządu napisał wcześniej, że przywracanie rządów prawa jest obowiązkiem rządzących. Do chwili publikacji nie ma stanowiska rządu wobec samego oświadczenia siedmiorga sędziów.
Do obniżenia napięcia wezwali prymas Polski abp Wojciech Polak i Prezydium Konferencji Episkopatu Polski.
Spór o to, kto kieruje TK
Oceny prawne są sprzeczne. „Rzeczpospolita” przytacza opinię konstytucjonalisty, według którego nie można zarządzić przerwy w czynnościach prezesa TK, a zarządzenia Korwin-Piotrowskiej nie wywołują skutków prawnych. Strona przeciwna wskazuje, że sędzia o najdłuższym stażu zastępuje prezesa na podstawie art. 12 ust. 4 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK. Tak argumentują zwolennicy jej decyzji w wypowiedziach publicznych.
Co to oznacza
Trybunał ma w tej chwili dwa konkurujące centra decyzyjne i sprzeczne zarządzenia. Pracownicy TK od 3 do 6 listopada mają według obu zarządzeń nie pracować, ale tylko Korwin-Piotrowska zwołała na 3 listopada Zgromadzenie Ogólne z budżetem na 2027 r. Nie wiadomo, czy się odbędzie i czy zbierze się wymagany skład. Najbliższe rozstrzygnięcia mogą zapaść po orędziu premiera o 20:00 i po zakończeniu konsultacji u prezydenta.
