Polska

Eli Lilly i Novo Nordisk płacą lekarzom i fundacjom. Chodzi o miliony

Producenci leków na otyłość Mounjaro i Wegovy – Eli Lilly i Novo Nordisk – przekazali w 2025 roku ok. 25 mln zł lekarzom, uczelniom, fundacjom i towarzystwom naukowym. Wynika to z ich raportów przejrzystości.

Skąd pochodzą dane

Koncerny należące do związku INFARMA publikują co roku raporty przejrzystości o świadczeniach dla przedstawicieli zawodów medycznych i organizacji ochrony zdrowia. Novo Nordisk udostępnia je na swojej stronie i zaznacza, że dane o konkretnych osobach ujawnia za ich zgodą. Analizę tych raportów opublikowała „Rzeczpospolita”, która wyliczyła sumę dla obu firm.

Na co poszło 25 mln zł

Według tej analizy ok. 16 mln zł trafiło na umowy sponsoringowe z towarzystwami naukowymi, uczelniami, szpitalami i organizacjami pacjenckimi. Około 9 mln zł to wynagrodzenia za usługi świadczone przez medyków. Kwoty nie obejmują m.in. finansowania wyjazdów lekarzy na konferencje.

Z zestawień wynika, że w 2025 roku Polskie Towarzystwo Diabetologiczne dostało 792 tys. zł od Eli Lilly i 732 tys. zł od Novo Nordisk. Polskie Towarzystwo Kardiologiczne otrzymało od Novo Nordisk 665 tys. zł. Fundacja na rzecz leczenia otyłości, założona w 2023 roku, dostała od Novo Nordisk 50 tys. zł w 2024 roku i 190 tys. zł w 2025 roku. Od Eli Lilly otrzymała w tych latach odpowiednio 284 tys. zł i kolejne kwoty.

Anonimowe wypłaty

Lekarz musi wyrazić zgodę na ujawnienie nazwiska i kwoty. Jeśli jej nie da, firma podaje tylko dane zbiorcze. W raporcie Eli Lilly za 2025 rok to 348 osób i ok. 3 mln zł – około ośmiu na dziesięciu współpracujących medyków. Zbiorcza lista Novo Nordisk obejmuje 496 osób i prawie 5 mln zł.

Tło: rynek i refundacja

W 2025 roku Polacy wydali na leki zarejestrowane do leczenia otyłości niemal 1,5 mld zł: 1,292 mld zł na Mounjaro i 182 mln zł na Wegovy. Z preparatami przeciwcukrzycowymi stosowanymi poza wskazaniami, jak Ozempic i Rybelsus, kwota przekracza 2 mld zł.

Producenci starają się o refundację. Według szacunków przytoczonych przez „Rzeczpospolitą” objęcie nią Mounjaro oznaczałoby dodatkowy koszt ok. 550 mln zł w ciągu dwóch lat, a Wegovy – ok. 860 mln zł w ciągu czterech lat. Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nie zarekomendował dotąd refundacji żadnego z leków.

Według „Rzeczpospolitej” podmioty finansowane przez producentów angażują się też w wydarzenia o leczeniu otyłości organizowane m.in. w parlamencie, a Ministerstwo Zdrowia ma nie mieć podstaw prawnych, by żądać ujawniania powiązań finansowych ekspertów podczas takich debat. Sam fakt sponsoringu i wynagrodzeń jest jawny i zgodny z kodeksem branży; żadne źródło nie wskazuje na naruszenie prawa.

Dorota Lune

Dorota Lune, redaktorka serwisu DigitalNexus.pl. Zajmuje się tematyką show-biznesową, bieżącymi informacjami jak i ciekawostkami ze świata. Ukończyła dziennikarstwo na UPJPII w Krakowie. Wcześniej pracowała w branży turystycznej. W wolnych chwilach lubi podróżować i czytać książki.