Prawa jazdy wydane przed 19 stycznia 2013 r. trzeba będzie wymienić w okresie od 19 stycznia 2028 r. do 18 stycznia 2033 r. Dotyczy to nawet 15 mln kierowców, a termin wynika z ustawy, nie z nowej decyzji rządu.
Doniesienia o „terminie podanym przez rząd”, które pojawiły się 4 listopada m.in. w „Rzeczpospolitej”, opierają się na przepisach obowiązujących od lat. Art. 124 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że prawa jazdy wydane do 18 stycznia 2013 r. podlegają wymianie w okresie od 19 stycznia 2028 r. do 18 stycznia 2033 r. Ma to nastąpić „w terminach określonych przez ministra właściwego do spraw transportu” albo wcześniej, na wniosek posiadacza.
Skąd ten obowiązek
Przepis wynika z unijnej dyrektywy, która zobowiązała państwa członkowskie do wymiany dokumentów do 19 stycznia 2033 r. i wprowadziła jednolity wzór prawa jazdy oraz administracyjny termin ważności. Obowiązek wymiany badał Trybunał Konstytucyjny. Jak wynika z komunikatu Trybunału, w wyroku K 5/13 z 12 grudnia 2013 r. uznał on te regulacje za zgodne z konstytucją.
Ministerstwo Infrastruktury na swojej stronie informuje, że dokumenty sprzed 2013 r. będą wymieniane sukcesywnie w latach 2028–2033. Resort zaznacza też, że przy wymianie nie trzeba ponownie zdawać egzaminu ani robić dodatkowych badań lekarskich. Wyjątek dotyczy osób, którym prawo jazdy wydano na czas określony z powodu ograniczeń zdrowotnych.
Czego jeszcze nie wiemy
Ustawa przesądza o ramach czasowych, ale szczegółowy harmonogram – czyli to, który rocznik ma się zgłosić w którym terminie – ma wyznaczyć minister. W źródłach, do których dotarliśmy, nie znaleźliśmy takiego rozporządzenia. Liczba ok. 15 mln posiadaczy bezterminowych dokumentów pojawia się w mediach; nie znaleźliśmy jej w oficjalnym komunikacie resortu.
Nowy dokument będzie ważny maksymalnie 15 lat. Uprawnienia kierowców, którzy nabyli je bezterminowo, nie wygasają – ograniczony w czasie będzie sam dokument.
Ile to będzie kosztować i co grozi za brak wymiany
Według „Rzeczpospolitej” opłata za wydanie prawa jazdy wynosi obecnie 100 zł. Gazeta pisze, że Ministerstwo Infrastruktury planowało podniesienie jej do 115,50 zł, a opłaty za międzynarodowe prawo jazdy z 35 zł do 40,50 zł. Do chwili publikacji nie potwierdziliśmy w przepisach, czy i kiedy te stawki zaczną obowiązywać.
Po upływie terminu wymiany dokument straci ważność. Według „Rzeczpospolitej” kierowcy złapanemu na jeździe z takim prawem jazdy grozi mandat w wysokości 1500 zł jak za brak uprawnień. Dotyczy to jednak dopiero okresu po 2033 r., a nie bieżącego roku.
Co to oznacza dla kierowców
Osoby z bezterminowym prawem jazdy nie muszą spieszyć się do urzędu w 2026 r. Wcześniej wymiana jest konieczna tylko wtedy, gdy kończy się ważność dokumentu lub konkretnej kategorii, po zmianie nazwiska albo gdy dokument zostanie zgubiony lub zniszczony. Chętni mogą wymienić dokument wcześniej, na wniosek.
Wniosek składa się w urzędzie miasta, starostwie lub urzędzie dzielnicy. Potrzebne są: aktualne kolorowe zdjęcie 35×45 mm, kopia dotychczasowego prawa jazdy, potwierdzenie opłaty i dowód osobisty. Instrukcję wymiany dokumentu starego typu publikuje portal gov.pl.
