Czy wiesz, że jeden dzień w kalendarzu może kryć w sobie odkrycia nowego kontynentu, rewolucje, które zmieniły bieg dziejów, i narodziny ludzi, których dzieła przetrwały wieki? Jeśli zastanawiasz się, co wydarzyło się tego dnia w historii, to 17 kwietnia dostarcza odpowiedzi, które mogą zaskoczyć nawet wytrawnych miłośników przeszłości. Ten dzień w historii okazuje się wyjątkowo bogaty – od średniowiecznych bitew przez kosmiczne misje aż po przełomy w światowej polityce. Zapraszamy do lektury naszego kalendarium historycznego na 17 kwietnia.
Co wydarzyło się 17 kwietnia? Najważniejsze wydarzenia w historii
1492 – Krzysztof Kolumb podpisał umowę z monarchami Kastylii
Tego dnia w 1492 roku Krzysztof Kolumb złożył podpis pod przełomową umową z królową Izabelą I i królem Ferdynandem II. Na jej mocy odkrywca miał zostać dziedzicznym admirałem nowo odkrytych lądów i namiestnikiem korony w tamtych rejonach. To właśnie ta umowa otworzyła drzwi do jednej z najbardziej brzemiennych w skutki wypraw w dziejach ludzkości – pierwszej podróży Kolumba do Ameryki. Bez tego podpisu historia obu kontynentów potoczyłaby się zupełnie inaczej.
1521 – Marcin Luter staje przed sejmem Rzeszy w Wormacji
W 1521 roku Marcin Luter, wyposażony w list żelazny gwarantujący mu bezpieczeństwo, przybył do Wormacji na obrady sejmu Rzeszy. Wezwano go tam w jednym celu – miał oficjalnie odwołać swoje nauki, które wstrząsnęły fundamentami Kościoła katolickiego. Luter odmówił, wypowiadając słowa, które przeszły do historii. Ten moment uznaje się za jeden z kluczowych punktów reformacji, ruchu religijnego, który na zawsze zmienił oblicze Europy.
1794 – Insurekcja warszawska Jana Kilińskiego
Kiedy większość Polaków myśli o insurekcji kościuszkowskiej, na myśl przychodzi Tadeusz Kościuszko i bitwa pod Racławicami. Tymczasem 17 kwietnia 1794 roku wybuchło kolejne, równie dramatyczne ogniwo tego zrywu – insurekcja warszawska pod wodzą Jana Kilińskiego, szewca, który stał się symbolem patriotyzmu mieszczaństwa. Warszawa powstała przeciwko rosyjskiej okupacji, a walkę podjęli zwykli obywatele miasta. To jeden z tych momentów w historii Polski, który pokazuje, że rewolucje rodził się nie tylko w salonach, lecz na brukowanych ulicach stolicy.
1864 – Premiera Forda Mustanga w Nowym Jorku
Świat motoryzacji ma swoje święte daty, a 17 kwietnia 1964 roku jest jedną z nich. W Nowym Jorku odbyła się oficjalna premiera Forda Mustanga – samochodu, który zmienił nie tylko rynek motoryzacyjny, ale i popkulturę. Mustang stał się symbolem wolności, buntu i amerykańskiego snu. Do dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych aut na świecie, a jego debiut wspominany jest przez entuzjastów motoryzacji jako wydarzenie bez precedensu. Co ciekawe, tego samego dnia otwarto w Nowym Jorku legendarny stadion Shea Stadium.
1917 – Lenin przedstawia tezy kwietniowe w Piotrogrodzie
Jeden dokument, kilkanaście punktów i historia zmieniona na zawsze. 17 kwietnia 1917 roku Włodzimierz Lenin, po przyjeździe do Piotrogrodu, przedstawił swoje słynne tezy kwietniowe. Dokument ten wzywał do natychmiastowego obalenia rządu tymczasowego i przejęcia władzy przez rady robotnicze. Historycy są zgodni: to właśnie ten moment uznać należy za zapowiedź rewolucji październikowej, która wkrótce przetasowała porządek polityczny połowy świata i dała początek Związkowi Radzieckiemu.
1924 – Powstaje wytwórnia Metro-Goldwyn-Mayer
Hollywood bez MGM jest trudne do wyobrażenia. 17 kwietnia 1924 roku założono Metro-Goldwyn-Mayer, wytwórnię filmową, która przez kolejne dekady wyznaczała standardy kina na całym globie. To właśnie MGM stało za takimi produkcjami jak „Przeminęło z wiatrem” czy „Czarnoksiężnik z Oz”. Ryk lwa, który otwiera filmy wytwórni, stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli popkultury w historii. Ten dzień w historii kinematografii zapisał się złotymi zgłoskami.
1970 – Załoga Apollo 13 bezpiecznie powraca na Ziemię
„Houston, mamy problem” – te słowa wypowiedziane kilka dni wcześniej obiegły cały świat. 17 kwietnia 1970 roku kapsuła misji Apollo 13 z trzema astronautami na pokładzie bezpiecznie wodowała na Pacyfiku po jednej z najbardziej dramatycznych misji kosmicznych w dziejach NASA. Eksplozja zbiornika tlenu uniemożliwiła lądowanie na Księżycu, jednak inżynierowie i astronauci dokonali niemożliwego – ocalone życia trzech ludzi uznano za triumf ludzkiej pomysłowości. To kalendarium historyczne nie mogło pominąć tego przejmującego powrotu.
1989 – Sąd ponownie rejestruje NSZZ „Solidarność”
Po niemal dekadzie delegalizacji, 17 kwietnia 1989 roku Sąd Wojewódzki w Warszawie ponownie zarejestrował NSZZ „Solidarność”. Była to jedna z bezpośrednich konsekwencji obrad Okrągłego Stołu i sygnał, że komunistyczna władza w Polsce chyli się ku upadkowi. To wydarzenie otworzyło drogę do częściowo wolnych wyborów czerwcowych, które zapoczątkowały upadek systemu komunistycznego nie tylko w Polsce, lecz w całej Europie Środkowej i Wschodniej.
2014 – NASA ogłasza odkrycie planety Kepler-186f
Czy jesteśmy sami we wszechświecie? To pytanie od wieków fascynuje ludzkość. 17 kwietnia 2014 roku NASA ogłosiła odkrycie planety pozasłonecznej Kepler-186f – pierwszej planety wielkości Ziemi znajdującej się w ekosferze swojej gwiazdy, czyli w strefie, w której możliwe jest istnienie ciekłej wody. Odkrycie zelektryzowało społeczność naukową i ponownie rozpaliło debatę o możliwości istnienia życia poza Ziemią. Co wydarzyło się tego dnia w astronomii, przejdzie do annałów nauki jako jeden z najważniejszych momentów XXI wieku.
Urodzeni 17 kwietnia
Krzysztof Kolumb (1451, jednak umowa z 1492 – patrz wyżej)
John Pierpont Morgan (1837) – amerykański finansista i przedsiębiorca, jeden z najpotężniejszych bankierów w historii Stanów Zjednoczonych, który swoim majątkiem i wpływami kształtował gospodarkę całego kraju na przełomie XIX i XX wieku.
Karen Blixen (1885) – duńska pisarka, autorka słynnej powieści „Pożegnanie z Afryką”, która opisała jej życie na kenijskiej farmie i stała się podstawą nagrodzonego Oscarem filmu z Meryl Streep w roli głównej.
William Holden (1918) – jeden z największych aktorów hollywoodzkich złotej ery, laureat Oscara za rolę w filmie „Stalag 17″, znany również z takich produkcji jak „Bulwar Zachodzącego Słońca” i „Sieć”.
Victoria Beckham (1974) – brytyjska piosenkarka, przez lata członkini kultowego zespołu Spice Girls, a następnie ceniona projektantka mody, której marka odzieżowa zdobyła uznanie na całym świecie.
Sean Bean (1959) – brytyjski aktor filmowy i telewizyjny, rozpoznawalny przede wszystkim jako Boromir w trylogii „Władca Pierścieni” oraz Ned Stark w serialu „Gra o tron”, zasłynął też z tego, że jego bohaterowie wyjątkowo często giną na ekranie.
Wydarzenia na świecie
1521 – Luter w Wormacji – Marcin Luter przybył na obrady sejmu Rzeszy, gdzie odmówił odwołania swoich nauk, stając się w ten sposób symbolem reformacji.
1790 – Śmierć Benjamina Franklina – Jeden z ojców założycieli Stanów Zjednoczonych, uczony, dyplomata i wynalazca, Benjamin Franklin, zakończył swoje życie w Filadelfii w wieku 84 lat.
1924 – Założenie Metro-Goldwyn-Mayer – Powstała jedna z najsłynniejszych wytwórni filmowych na świecie, która przez dekady definiowała oblicze hollywoodzkiego kina.
1961 – Inwazja w Zatoce Świń – Wspierani przez CIA kubańscy uchodźcy podjęli nieudaną próbę inwazji na Kubę, która zakończyła się kompromitacją administracji prezydenta Kennedy’ego.
1970 – Powrót załogi Apollo 13 – Po dramatycznej awarii w kosmosie trzej astronauci bezpiecznie wodowali na Pacyfiku, a cały świat odetchnął z ulgą po kilku dniach napięcia.
17 kwietnia to dzień, który udowadnia, że historia nie zna nudy – od rewolucji i odkryć geograficznych, przez narodziny gwiazd kultury, po triumfy nauki i dramaty polityczne. To kalendarium historyczne to tylko wycinek tego, co wydarzyło się tego dnia przez stulecia na całym globie. Wróć do nas jutro – 18 kwietnia historia również ma wiele do powiedzenia.
