Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty powiedział w poniedziałek 2 listopada, że Trybunał Konstytucyjny „może zmieniać swoje wcześniejsze decyzje”, także w sprawie praw kobiet do aborcji. Zapowiedział też, że skorzysta z uprawnienia marszałka do wystąpienia do TK.
Słowa padły podczas poniedziałkowej konferencji prasowej, jak relacjonuje „Rzeczpospolita”. Według gazety Czarzasty mówił, że Trybunał ma uchylać przepisy „krzywdzące prawa i wolności obywatelskie”, w tym prawa kobiet do aborcji, i że może zmieniać wcześniejsze rozstrzygnięcia. Chodzi o wyrok TK z października 2020 r., który uznał za niekonstytucyjną przesłankę aborcji z powodu ciężkiego uszkodzenia płodu.
Co konkretnie zapowiedział marszałek
Czarzasty przypomniał o uprawnieniu, które daje mu art. 191 konstytucji. Według relacji „Rzeczpospolitej” powiedział: „Jako marszałek Sejmu mam prawo (…) do skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego. Moi poprzednicy nie korzystali z tego uprawnienia. Ja będę”. Marszałek nie podał, jaki dokładnie wniosek złoży, w jakim terminie ani czy dotyczyłby on wprost wyroku aborcyjnego. Na razie to więc zapowiedź, a nie złożone pismo.
Czarzasty skomentował też sytuację w Trybunale po piątku 30 października. Wieczorem sędzia TK Anna Korwin-Piotrowska, która nie złożyła ślubowania wobec prezydenta, weszła do budynku z innymi sędziami wybranymi w tej kadencji Sejmu. Budynek otoczyła policja. Sędzia ogłosiła, że przejmuje kierownictwo Trybunału, i wydała zarządzenia, które w jej ocenie zawieszają prezesa Bogdana Święczkowskiego i jego zastępcę. Prezes nie został wpuszczony do środka. O pierwszych godzinach kryzysu pisaliśmy w tekście o przejęciu Trybunału i przerwanej podróży prezydenta, a o reakcji premiera w materiale o sobotnim orędziu Donalda Tuska.
„To jest walka o demokrację”
Marszałek nazwał obecny Trybunał „skorumpowaną politycznie przybudówką”. Odpowiedzialnością obarczył koalicję, w której wymienił Grzegorza Brauna, Jarosława Kaczyńskiego, Mateusza Morawieckiego i Krzysztofa Bosaka, „pod patronatem prezydenta Nawrockiego”. Spór o TK określił jako walkę o demokrację. Odrzucił też pomysł „resetu konstytucyjnego”: według niego chodzi nie o zmianę konstytucji, lecz o jej przestrzeganie.
Czarzasty zapowiedział również, że w Sejmie będą procedowane wniosek o konstruktywne wotum nieufności wobec premiera Donalda Tuska oraz wniosek o skrócenie kadencji Sejmu. Pytany o zawiadomienia do prokuratury, m.in. w sprawie zamachu stanu i naruszenia nietykalności sędziów, odpowiedział, że prokuratura będzie decydować samodzielnie, niezależnie od niego. Potwierdził też udział we wtorkowym posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego.
Co to oznacza
Dziś przepisy dotyczące aborcji nie zmieniają się. Obowiązuje wyrok z 2020 r., a zapowiedź marszałka nie ma skutku prawnego, dopóki do Trybunału nie trafi konkretny wniosek i nie zostanie on rozpoznany. Nie wiadomo też, kto miałby orzekać, skoro status części sędziów i kierownictwa TK jest sporny, a prezydent kwestionuje legalność działań Korwin-Piotrowskiej. Wyroki TK są co do zasady ostateczne, więc pomysł ich „odwołania” budzi spory prawne. Do chwili publikacji nie ma informacji o terminie ani treści wniosku, o którym mówił marszałek.
