W czwartek 5 listopada weszła w życie nowelizacja Kodeksu pracy, która zobowiązuje pracodawców do systematycznego przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji. Firmy zatrudniające co najmniej 10 osób muszą dostosować regulaminy do 5 maja 2027 r.
Ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania cywilnego została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 4 sierpnia (poz. 1046) i weszła w życie po trzech miesiącach. O samej nowej definicji mobbingu i wysokości zadośćuczynień pisaliśmy przy zapowiedzi zmian w Kodeksie pracy.
Prewencja, wykrywanie, naprawa
Według Państwowej Inspekcji Pracy nowe przepisy wprowadzają trójstopniowy model działania pracodawcy: prewencja, wykrywanie mobbingu i właściwe reagowanie oraz działania naprawcze i wsparcie osób poszkodowanych. Obowiązek dotyczy nie tylko mobbingu, ale też nierównego traktowania i dyskryminacji.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazuje, że pracodawca odpowiada również za to, by pracownicy nie byli narażeni na niepożądane traktowanie ze strony osób trzecich w trakcie pracy. Serwis Służby Cywilnej wymienia przykładowe działania: edukowanie pracowników i kadry kierowniczej, monitorowanie atmosfery pracy, identyfikowanie ryzyk oraz wspieranie osób dotkniętych nadużyciami.
Regulamin do 5 maja 2027 r.
Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 osób muszą określić reguły, procedury i częstotliwość działań antymobbingowych i antydyskryminacyjnych. Mogą to zrobić w układzie zbiorowym pracy, w regulaminie pracy albo w odrębnym regulaminie. Treść takiego regulaminu pracodawca uzgadnia z zakładowymi organizacjami związkowymi.
Przepisy przejściowe dają sześć miesięcy od wejścia ustawy w życie na dostosowanie regulaminu pracy lub wydanie nowego dokumentu, czyli czas do 5 maja 2027 r.
Zwrot świadczeń od sprawcy
Pracodawca, który wypłacił poszkodowanemu pracownikowi świadczenia, będzie mógł dochodzić ich zwrotu od osoby odpowiedzialnej za naruszenie – przekazała Służba Cywilna. Według KPRM minimalne zadośćuczynienie za mobbing wynosi co najmniej sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia.
Sprawy rozpoczęte przed zmianą
PIP zaznacza, że znowelizowane przepisy stosuje się także do uporczywego nękania lub wielokrotnego naruszania zasady równego traktowania, które rozpoczęło się przed 5 listopada, jeśli trwa po tej dacie. Ministerstwo Rodziny dodaje, że obowiązuje ono również w takich przypadkach.
Zgodnie z ustawą za mobbing nie uznaje się uzasadnionych i wyrażonych we właściwej formie działań pracodawcy, w szczególności rozliczania z powierzonej pracy i krytyki pracy.
