Od 1 stycznia 2027 r. podstawowa stawka opłaty produktowej za niezrealizowany obowiązek zbiórki plastikowych butelek i metalowych puszek wzrośnie z 1 zł do 5 zł za kilogram. Obciąży producentów i importerów napojów, a nie klientów przy kasie.
Kogo dotyczy opłata
Opłatę produktową płacą przedsiębiorcy wprowadzający napoje w opakowaniach na rynek, którzy nie osiągnęli wymaganego poziomu zbiórki opakowań objętych systemem kaucyjnym. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska w 2026 r. wymagany poziom wynosi 77%, a za każdy brakujący kilogram opakowań firma płaci 1 zł. Opłata jest liczona od masy brakujących opakowań, nie od zawartości butelki czy puszki.
Przykład: jeśli brakująca masa opakowań wyniesie 1000 kg, podstawowa opłata w 2027 r. będzie wynosić 5 tys. zł zamiast obecnego 1 tys. zł.
Stawki: od 10 gr do 5 zł
Przepisy zakładały stopniowe zaostrzanie stawek. W 2025 r. podstawowa opłata za butelki z tworzyw sztucznych i puszki wynosiła 10 gr za kg, w 2026 r. – 1 zł, a od 2027 r. – 5 zł. Dla szklanych butelek wielokrotnego użytku stawka rośnie z 5 do 25 gr za kg. Te wartości są przywoływane m.in. w opinii przygotowanej dla Sejmu do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Ustawa określa też maksymalną stawkę opłaty dla opakowań na 25 zł za kg.
15 zł dla firm poza systemem
Jeśli wprowadzający napoje nie zawarł umowy z podmiotem reprezentującym operatorów systemu kaucyjnego, stosuje się stawkę potrójną. W 2026 r. to 3 zł za kg, a od 2027 r. – 15 zł za kg. Ministerstwo Klimatu i Środowiska tłumaczyło, że tak wysoka stawka ma sprawić, by przystąpienie do systemu było opłacalne, a płacenie opłaty – nie.
Czy zapłaci konsument
Wysokość kaucji nie zmienia się wraz z opłatą produktową. Kaucja wynosi 0,50 zł za plastikowe butelki jednorazowe do 3 litrów i metalowe puszki do 1 litra oraz 1 zł za szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra. System kaucyjny działa w Polsce od 1 października 2025 r.
Firmy mogą jednak uwzględnić wyższe koszty w cenach, jeśli same nie osiągną wymaganych poziomów zbiórki. Skala ewentualnych podwyżek cen napojów nie wynika z przepisów ani z komunikatów resortu.
