Czy wiesz, że jeden dzień w roku może skrywać w sobie rewolucję, narodziny legendy, tragiczną death bohatera i przełom naukowy zmieniający oblicze świata? Właśnie takim dniem jest 12 maja — data, która w kalendarium historycznym zapisała się wyjątkowo obficie. Jeśli zastanawiasz się, co wydarzyło się tego dnia w historii, mamy dla ciebie odpowiedź: naprawdę wiele. Przygotuj się na travel For centuries.
What happened on May 12? Major events in history
1364 – Kazimierz the Great is founded by the University of Krakow
Exactly that day in history one of the biggest Polish monarchs — Kazimierz III the Great — announced the foundation act of the University of Krakow, today called the Jagiellonian University. It is one of the oldest universities in Central Europe, which for more than six and a half centuries educates subsequent generations of Poles. The king's decision was not accidental. — Kazimierz wanted to create a knowledge centre equal to the largest European universities of that era. This foundation changed the face of Polish science and culture for centuries.
1817 – First Polish Stock Exchange
The first Stock Exchange in the country was opened in Warsaw, a milestone in the development of the Polish economy. This event fits into the broader context of the then economic changes on Polish lands, when the Kingdom of Poland under the sceptre of Tsar Alexander I experienced a temporary institutional boom. The stock exchange was to be a symbol of the modernity and financial ambitions that were rebuilt after the dismemberment of society. It is worth remembering that nearly 200 years have passed before her successor today — WSE — She had her PZU action debut just on May 12, 2010.
1926 – Józef Piłsudski begins the May coup
This day in history Polski zapisał się w sposób szczególnie dramatyczny — 12 maja 1926 roku Marszałek Józef Piłsudski stanął na czele zbrojnego zamachu stanu, który przeszedł do historii jako przewrót majowy. Trwające kilka dni walki uliczne w Warszawie pochłonęły setki ofiar po obu stronach konfliktu. Piłsudski przejął faktyczną władzę w państwie, zapoczątkowując okres sanacji. Dokładnie 9 lat później, 12 maja 1935 roku, ten sam człowiek odszedł na zawsze — Poland pogrążyła się w żałobie narodowej.
1941 – Konrad Zuse presents the first computer Z3
On May 12, 1941, an event took place in Berlin, which today can be considered one of the cornerstones of the digital era. Konrad Zuse publicly presented Z3 — the first fully operational and automatic computer with a variable program in the world. This machine worked in the dual system and used electromechanical relays. The paradox of history is that the revolutionary invention was created in the midst of war chaos, and its creator for a long time did not gain his rightful place in the pantheon of IT pioneers.
1944 – Polish assault on Monte Cassino
On that day in the history of General Władysław Anders, soldiers moved on to one of the most heroic attacks of World War II. On May 12, 1944, the Polish 2nd Corps launched an assault on Monte Cassino — a powerfully fortified hill in central Italy that blocked the Allied way to Rome. After several days of fierce fighting, on 18 May, Polish white-red flag hung on the ruins of the monastery. The victory was occupied by huge losses, but it included Poles for permanent in the pantheon of heroes of that era.
1983 – Beating Grzegorz Przemik
Jeden z najtragiczniejszych epizodów stanu wojennego w Polsce rozegrał się właśnie 12 maja 1983 roku. Maturzysta Grzegorz Przemyk został zatrzymany i brutalnie pobity przez funkcjonariuszy MO na komisariacie przy ulicy Jezuickiej w Warszawie. Dwa dni później, 14 maja, syn poetki Barbary Sadowskiej zmarł w szpitalu na skutek odniesionych obrażeń. Sprawa wstrząsnęła polskim społeczeństwem i stała się symbolem bezkarności aparatu przemocy PRL. Death 19-latka na zawsze pozostała boleśną raną w zbiorowej pamięci Polaków.
2008 – Earthquake w Syczuanie
Jedną z największych katastrof naturalnych początku XXI wieku odnotowuje kalendarium historyczne właśnie pod datą 12 maja. Potężne earthquake, które nawiedziło chińską prowincję Syczuan, pochłonęło ponad 69 tysięcy ofiar śmiertelnych, a ponad 374 tysiące osób zostało rannych. Żywioł doszczętnie zniszczył całe miejscowości, w tym liczne szkoły, w których w chwili katastrofy przebywały children. Skala zniszczeń poruszyła cały świat i zapoczątkowała globalną akcję pomocową na niespotykaną dotąd skalę.
2017 – WannaCry Global Cyberattack
Co wydarzyło się tego dnia zaledwie kilka lat temu w świecie cyfrowym? 12 maja 2017 roku przez Internet przetoczyła się fala ataku ransomware o nazwie WannaCry, który w ciągu kilkudziesięciu godzin zainfekował ponad 300 tysięcy komputerów w 150 krajach. Hakerzy blokowali dostęp do danych i żądali okupu w bitcoinach. Ucierpiały szpitale, banki, firmy telekomunikacyjne i rządy na całym świecie. Attack uświadomił ludzkości, jak krucha jest globalna infrastruktura cyfrowa i jak poważnym zagrożeniem jest cyberprzestępczość.
2022 – First picture of a black hole in the center of the Milky Way
This day in the history of science deserves a unique place in every historical calendar. On 12 May 2022 astronomers from around the world published a landmark photo of Sagittarius A* — A supermassive black hole in the center of our galaxy. This object has a mass equivalent to four million solar masses and is approximately 27,000 light years from Earth. The photo was taken by a network of Event Horizon Telescope telescopes and confirmed what scientists have suspected for decades.
Born 12 May
Florence Nightingale (1820) – British nurse, pioneer of modern nursing and medical statistics, whose birthday became the basis for the establishment of the International Nurses Day celebrated on 12 May.
Gabriel Fauré (1845) – an outstanding French composer and organist, the creator of the famous Requiem, one of the leading representatives of romantic music and the precursor of impressionism.
Katharine Hepburn (1907) – legendary American actress, Oscar four-time winner for best female role, symbol of independence and class in the golden era of Hollywood.
Rishi Sunak (1980) – British politician of Indian origin, who in 2022 was the first Asian in history to assume the office of Prime Minister of Great Britain.
Tony Hawk (1968) – American skateboarder, who was the first man to perform 900 degrees in the trick competition on June 27, 1999, and his name became synonymous with skateboarding culture worldwide.
World events
113 – Sacrifice of Trajan Column in Rome – one of the best preserved monuments of ancient Rome, celebrating the victory of Emperor Trajan over the Dakas, stood officially that day and still adorns the center of the Eternal City.
1191 – The Wedding of Richard the Lion Heart in Cyprus – The King of England married in Limassol Berengaria of Navarra during the Third Crusade, in one of the most romantic and at the same time politically calculating wedding ceremonies of the Middle Ages.
1664 – Premiere of St.Molier in Versailles – słynna komedia obyczajowa Moliera miała swoją premierę w ogrodach Wersalu, wzbudzając natychmiast ogromne kontrowersje i stając się jednym z najbardziej dyskutowanych dzieł literackich epoki.
1932 – Odnalezienie zwłok syna Charlesa Lindbergha – w pobliżu posesji słynnego pilota znaleziono ciało uprowadzonego i zamordowanego 20-miesięcznego synka, co wstrząsnęło Stanami Zjednoczonymi i doprowadziło do jednego z najgłośniejszych procesów karnych XX wieku.
1949 – Koniec blokady Berlina – Związek Radziecki zakończył trwającą blisko rok blokadę Berlina Zachodniego, którą alianci zachodni przełamali dzięki słynnemu mostowi powietrznemu — jednej z największych operacji logistycznych w dziejach lotnictwa cywilnego.
12 maja to dzień, który przez stulecia zapisywał się w księgach historii w sposób wyjątkowo różnorodny — od aktów królewskiej fundacji i rewolucji politycznych, przez heroiczne bitwy i odkrycia naukowe, aż po cyfrowe kataklizmy naszych czasów. To doskonały dowód na to, że każda data kryje w sobie całe warstwy opowieści, które warto odkrywać. Zajrzyj do nas jutro — bo co wydarzyło się tego dnia w historii 13 maja, może zaskoczyć cię równie mocno.
