Amerykańska firma Shield AI pokazała 3 listopada pierwszy prototyp bezzałogowego myśliwca X-BAT i zapowiada jego pierwszy lot jeszcze w tym roku. Z projektem wiążą się plany współpracy z polskimi zakładami.
Prototyp gotowy przed terminem
Jak informuje Aviation Week, Shield AI zaprezentowało 3 listopada na konferencji International Fighter Conference w Monachium nagranie egzemplarza o numerze seryjnym 001. Maszyna ma rejestrację cywilną N228XB, a loty testowe planowane są w bazie firmy w pobliżu Wichita w Kansas.
Prezes i współzałożyciel firmy Ryan Tseng powiedział, że kolejne dwa prototypy mają dołączyć wkrótce. Według niego pierwszy egzemplarz ukończono przed pierwotnym harmonogramem. Firma chce przyspieszyć próby przed produkcją małoseryjną w 2028 r. i wstępną gotowością operacyjną w 2029 r.
Czym jest X-BAT
Według strony producenta to autonomiczny myśliwiec pionowego startu i lądowania. Jak opisuje Aviation Week, napęd stanowi silnik General Electric F110 z dopalaniem, który unosi samolot pionowo, zanim przejdzie on do lotu poziomego. Producent podaje, że maszyna przeszła testy w tunelu aerodynamicznym i próby silnika. W lipcu GE Aerospace i Shield AI zakończyły w Ohio próbę zapłonu silnika F110 z dyszą wektorowaną AVEN – podaje Army Recognition.
Zdaniem ekspertów cytowanych przez Air & Space Forces Magazine kluczowe będzie lądowanie przy wietrze, bo skrzydła działają wtedy jak żagiel. Marynarka Wojenna USA i DIU przekazały firmie 50 mln dolarów, a Siły Powietrzne na razie nie inwestują – pisze ten serwis.
Polski wątek
Premier Donald Tusk opisywał X-BAT jako „bezzałogowy odpowiednik F-35” i mówił, że Shield AI chce produkować maszynę także w Polsce – przytacza to Aerospace Global News. Według Army Recognition 8 września podczas MSPO w Kielcach Shield AI, PGZ i WZL-2 podpisały pięcioletni list intencyjny, otwierający negocjacje o projekcie, produkcji, serwisie i transferze technologii. Serwis drone-warfare.com podaje też, że 12 października GE, Shield AI i WZL-2 podpisały memorandum o możliwości serwisowania silników F110 i AVEN w Polsce. Tej informacji nie potwierdziliśmy w komunikacie stron.
Listy intencyjne i memoranda nie oznaczają zamówienia ani decyzji MON o zakupie. Polska eksploatuje F-16 i odbiera F-35A, więc potrzeby serwisowe istnieją niezależnie od losów X-BAT.
Co dalej
Termin pierwszego lotu bywał wskazywany różnie: serwis drone-warfare.com podaje, że w programie testów po budowie prototypu przewidziano próby silnika, następnie zawis na uwięzi na dźwigu, a pierwszy swobodny lot ok. przełomu roku. Do chwili publikacji Shield AI nie podało konkretnej daty oblotu, a MON nie ogłosiło decyzji o zakupie.
