Irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) poinformował w piątek 30 października, że dwa tankowce zapaliły się i zostały zatrzymane w Cieśninie Ormuz. Stało się to w dniu, gdy do Teheranu wrócili katarscy mediatorzy z kolejną propozycją zakończenia wojny Iranu z USA.
Według irańskich mediów państwowych, na które powołuje się Euronews, IRGC przekazał, że oba statki próbowały przepłynąć trasami, które Teheran uznaje za nieautoryzowane. Jeden miał być we wschodniej, drugi w zachodniej części cieśniny. Strażnicy twierdzą, że załogi wyłączyły systemy nawigacji i pozycjonowania oraz zignorowały powtarzane ostrzeżenia przez radio. Zatrzymano je na wodach na południe od cieśniny.
IRGC nie podał nazw tankowców, bander, przyczyny zdarzeń ani stanu załóg. Irańska marynarka wojenna, cytowana przez CBS News, mówiła o uszkodzeniach po uderzeniu w miny morskie. Iran International, jak relacjonuje portal HNGN, dodał trzecie twierdzenie: o płonącym supertankowcu z ponad 2 mln baryłek ropy. Tych informacji nie potwierdziły niezależne źródła.
Co potwierdzają inne źródła
Brytyjska organizacja UKMTO poinformowała, że w czwartek wieczorem do tankowca podpłynęła mała łódź i przymocowała do kadłuba dwa ładunki wybuchowe. Doszło do pożaru w maszynowni, który ugaszono. Według Financial Times był to statek Louise 1. Incydent miał miejsce około 25 mil morskich na północny wschód od Chasab w Omanie. Załoga była bezpieczna, nie zgłoszono zanieczyszczeń, a statek popłynął dalej. Nie wiadomo, kto stoi za atakiem ani czy łączy się on z komunikatem IRGC.
Omański Morski Centrum Bezpieczeństwa podał też w piątek, że Królewska Marynarka Omanu ewakuowała 25 członków załogi statku pod banderą Panamy, który zapalił się po ataku niecałe 2 mil morskich od wybrzeża Musandam. Nie podano nazwy jednostki ani sprawców.
Euronews przypomina, że w czwartek 29 października IRGC mówił o trzech tankowcach, które miały uderzyć w miny na południowej trasie, a regularna armia irańska – o kolejnym płonącym tankowcu. Nie jest jasne, czy piątkowe dwa statki to nowe jednostki, czy te same.
Spór o trasy i stanowisko USA
Iran żąda, by statki koordynowały przejście z jego władzami i płynęły bliżej północnego brzegu. Jednostki chcące uniknąć irańskiej kontroli korzystają z trasy południowej, przy wybrzeżu Omanu. Dowódca CENTCOM adm. Brad Cooper powtórzył, że główne szlaki zostały oczyszczone z min, a irańska flota jest zniszczona i IRGC nie działa w cieśninie. CENTCOM zaprzeczył też irańskiemu twierdzeniu o przejęciu amerykańskiego drona MQM-170 Outlaw.
Rozmowy w tle
Mediatorzy z Kataru przybyli do Teheranu z poprawioną propozycją. CBS News, powołując się na osobę znającą przebieg negocjacji, pisze o oznakach postępu i spodziewanej odpowiedzi Iranu do końca tygodnia. Axios podaje, że rozmowy dotyczą m.in. inspekcji irańskich obiektów nuklearnych i zniesienia sankcji, ale nadal brakuje zgody co do warunków formalnego otwarcia negocjacji. Według Axios USA i Izrael rozważają też szerokie uderzenia na Iran po amerykańskich wyborach śródokresowych 3 listopada. Donald Trump powiedział w piątek, że wojna zakończy się „wkrótce”.
Wojna USA z Iranem trwa od lutego 2026 roku. O wcześniejszej wymianie uderzeń przy cieśninie pisaliśmy w tekście o eskalacji w czerwcu 2026 roku.
Co to oznacza
Przez Ormuz przechodzi duża część światowego handlu ropą, więc kolejne incydenty działają na rynek. Według ZeroHedge cena ropy Brent przekroczyła w piątek rano 116 dolarów za baryłkę – to dane z wtórnego źródła, wymagające weryfikacji. Dla kierowców w Polsce droższa ropa oznacza zwykle presję na ceny paliw na stacjach, z opóźnieniem względem notowań.
Do chwili publikacji nie ma potwierdzonej reakcji Kataru na piątkowe incydenty.
