Czy wiesz, że jeden dzień w kalendarzu może kryć w sobie rewolucje, odkrycia, tragedie i triumfy, które zmieniły bieg dziejów? Jeśli zastanawiasz się, co wydarzyło się tego dnia w historii, 27 kwietnia okazuje się datą wyjątkowo bogatą w przełomowe momenty — od śmierci słynnego żeglarza na Filipinach, przez kanonizację dwóch papieży, aż po narodziny jednego z największych wynalazców wszech czasów. Zapraszamy do lektury naszego kalendarium historycznego, które udowodni, że ten dzień w historii naprawdę nie należał do nudnych.
Co wydarzyło się 27 kwietnia? Najważniejsze wydarzenia w historii
1521 – Śmierć Ferdynanda Magellana na Filipinach
Jeden z najsłynniejszych odkrywców w dziejach ludzkości zginął 27 kwietnia 1521 roku w potyczce z wojownikami wyspy Mactan na Filipinach. Magellan, Portugalczyk w służbie hiszpańskiej korony, dowodził pierwszą wyprawą dookoła świata, lecz jej końca nie doczekał. Ironią losu jest fakt, że człowiek, który miał okrążyć glob, padł w starciu, do którego niepotrzebnie się wmieszał, próbując nawracać miejscowych na chrześcijaństwo. Jego śmierć nie zatrzymała wyprawy — część załogi dotarła do Europy bez kapitana, wpisując jego imię do historii na zawsze.
1667 – John Milton sprzedał „Raj utracony” za 10 funtów
Gdybyś miał sprzedać jedno z największych dzieł literatury angielskiej, ile byś za nie wziął? John Milton, oślepły i pogrążony w biedzie poeta, 27 kwietnia 1667 roku oddał prawa do swojego epickiego poematu „Raj utracony” za zaledwie 10 funtów. Dzieło opisujące upadek Adama i Ewy, napisane z rozmachem godnym Homera, stało się jednym z filarów literatury światowej. Milton nie dożył chwili, w której jego opus magnum zyskało należny mu szacunek — dziś poemat jest bezcenny, a transakcja z 27 kwietnia przeszła do historii jako jeden z najbardziej niedocenionych kontraktów wydawniczych.
1784 – Premiera „Wesela Figara” w Paryżu
Ten dzień w historii zapisał się złotymi zgłoskami również w annałach teatru. W Paryżu odbyła się premiera komedii Pierre’a Beaumarchais’go „Wesele Figara” — sztuki, która wywróciła porządek społeczny do góry nogami, zanim jeszcze wybuchła rewolucja francuska. Król Ludwik XVI przez lata zabraniał jej wystawiania, uznając za zbyt wywrotową, bo ośmieszała arystokrację i gloryfikowała spryt służącego. Kiedy w końcu trafiła na deski teatru, publiczność oszalała z zachwytu, a kilka lat później Wolfgang Amadeus Mozart uczynił z niej podstawę jednej z najwybitniejszych oper wszech czasów.
1810 – Beethoven skomponował „Dla Elizy”
Czy jest na świecie człowiek, który nie zna tych kilku nut? Ludwig van Beethoven skomponował „Für Elise” dokładnie 27 kwietnia 1810 roku, choć utwór nie został opublikowany za jego życia — odkryto go dopiero czterdzieści lat po śmierci kompozytora. Do dziś nie wiadomo z całą pewnością, dla której Elizy przeznaczony był ten miniaturowy fortepianowy klejnot. Paradoks polega na tym, że Beethoven w chwili komponowania tego dzieła zmagał się już z narastającą głuchotą, co czyni muzykę jeszcze bardziej poruszającą. „Für Elise” to dowód na to, że co wydarzyło się tego dnia w historii, potrafi rezonować przez wieki.
1865 – Katastrofa parowca „Sultana” na Missisipi
Mało kto w Polsce zna tę tragedię, a tymczasem należy ona do największych katastrof morskich w historii Stanów Zjednoczonych. 27 kwietnia 1865 roku na rzece Missisipi zatonął parowiec „Sultana”, zabierając na dno od 1200 do 1700 osób — większość z nich to byli wyzwoleni jeńcy wojenni wracający do domów po zakończeniu wojny secesyjnej. Statek był poważnie przeciążony, a uszkodzone kotły eksplodowały w środku nocy. Tragedia wydarzyła się zaledwie kilka dni po zamachu na prezydenta Lincolna, dlatego przykuła znacznie mniej uwagi opinii publicznej, niż na to zasługiwała. To jedno z tych wydarzeń historycznych, które wciąż czeka na należną mu pamięć.
1940 – Himmler nakazuje założenie obozu w Oświęcimiu
27 kwietnia 1940 roku Reichsführer-SS Heinrich Himmler wydał rozkaz założenia obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Decyzja ta, podjęta biurokratycznym gestem, zapoczątkowała budowę największej machiny zagłady w dziejach ludzkości. To co wydawało się logistycznym poleceniem, stało się zarodkiem Auschwitz-Birkenau — miejsca, gdzie zamordowano ponad milion ludzi, przede wszystkim Żydów z całej Europy. Pamiętanie o tym, co wydarzyło się tego dnia, jest moralnym obowiązkiem każdego, komu bliskie są prawa człowieka i pamięć o Holokauście.
1981 – Xerox PARC prezentuje mysz komputerową
Trudno sobie wyobrazić dzisiejszy komputer bez urządzenia, które 27 kwietnia 1981 roku oficjalnie zaprezentował światu Xerox PARC. Mysz komputerowa, choć wynaleziona wcześniej przez Douglasa Engelbarta, to właśnie w wykonaniu Xeroksa otworzyła drogę do interfejsu graficznego — okien, ikon i intuicyjnego poruszania się po ekranie. Bez tego wynalazku nie byłoby Apple Macintosh, Windows ani całej rewolucji komputerów osobistych. Ten dzień w historii technologii zmienił dosłownie wszystko, co robimy przy ekranach.
1994 – Kanonizacja Jana Pawła II i Jana XXIII
To było wydarzenie bez precedensu w nowożytnej historii Kościoła katolickiego. 27 kwietnia 2014 roku papież Franciszek na placu Świętego Piotra w Watykanie ogłosił świętymi dwóch swoich poprzedników: Jana XXIII oraz Jana Pawła II. Na uroczystości obecny był emerytowany Benedykt XVI, co sprawiło, że na jednym placu znajdowało się dwóch żyjących papieży i dwóch nowo kanonizowanych. To był historyczny moment, który oglądały dziesiątki milionów wiernych na całym świecie. Dla Polaków kanonizacja Karola Wojtyły była szczególnie wzruszającym momentem, zamykającym pewien ważny rozdział w historii Kościoła i kraju.
2005 – Oblot Airbusa A380
27 kwietnia 2005 roku w niebo wzniósł się największy pasażerski samolot świata — Airbus A380. Gigant z dwoma pokładami, zdolny zabrać na pokład ponad 800 pasażerzy, był owocem wieloletnich prac europejskiego konsorcjum. Pierwsza udana próba lotu trwała cztery godziny i zakończyła się owacją tysięcy zebranych na lotnisku w Tuluzie. Choć A380 nie zdominował rynku lotniczego tak, jak planowali jego twórcy, na zawsze zmienił sposób myślenia o transporcie lotniczym i inżynierii.
Urodzeni 27 kwietnia
Samuel Morse (1791) – amerykański wynalazca i malarz, który stworzył telegraf i słynny alfabet Morse’a, rewolucjonizując komunikację na całym świecie.
Ulysses Grant (1822) – generał Unii podczas wojny secesyjnej i osiemnasty prezydent Stanów Zjednoczonych, jedna z kluczowych postaci w historii Ameryki.
Herbert Spencer (1820) – brytyjski filozof i socjolog, twórca pojęcia „przeżycie najlepiej przystosowanych”, który zastosował teorie ewolucyjne do nauk społecznych.
Krzysztof Komeda (1931) – legendarny polski pianista jazzowy i kompozytor filmowy, twórca muzyki do filmów Romana Polańskiego, w tym niezapomnianej kołysanki z „Dziecka Rosemary”.
Wilhelm-Aleksander (1967) – obecny król Holandii, który wstąpił na tron w 2013 roku po abdykacji swojej matki, królowej Beatrix.
World events
1124 – Koronacja Dawida I na króla Szkocji – Dawid I, jeden z najważniejszych szkockich monarchów, oficjalnie objął tron, zapoczątkowując okres intensywnego rozwoju kraju.
1509 – Klątwa papieska na Wenecję – Papież Juliusz II obłożył klątwą Republikę Wenecką, wciągając ją w skomplikowane rozgrywki polityczne europejskich mocarstw początku XVI wieku.
1667 – Wesele Figara – Pierre Beaumarchais zaprezentował paryskiej publiczności swoją wywrotową komedię, która stała się zapowiedzią rewolucji francuskiej i inspiracją dla Mozarta.
1948 – Francja znosi niewolnictwo – W przełomowym akcie prawnym Francja ostatecznie zniosła niewolnictwo we wszystkich swoich posiadłościach, kończąc jeden z najbardziej haniebnych rozdziałów europejskiego kolonializmu.
1961 – Niepodległość Sierra Leone – Sierra Leone uzyskała niepodległość od Wielkiej Brytanii, dołączając do fali dekolonizacji, która ogarnęła Afrykę w latach sześćdziesiątych XX wieku.
Historia lubi udowadniać, że żaden dzień nie jest zwykłym dniem — a 27 kwietnia jest tego dowodem szczególnie przekonującym. Od śmierci Magellana, przez narodziny telegrafu, muzykę Beethovena, aż po biurokratyczny rozkaz, który uruchomił machinę Holokaustu — to kalendarium historyczne pokazuje, jak wiele wydarzeń zdolnych zmienić świat mieści się w jednej dacie. Zajrzyjcie jutro, bo historia nie zatrzymuje się nigdy, a 28 kwietnia kryje nie mniej fascynujące niespodzianki.
