Czy wiesz, że 21 kwietnia to jeden z tych dni w kalendarzu, które co kilka dekad zmieniały losy całych narodów, imperiów i jednostek, których imiona znamy do dziś? Jeśli zastanawiasz się, co wydarzyło się tego dnia w historii, mamy dla ciebie odpowiedź w postaci przekrojowego kalendarium historycznego, które sięga od narodzin Wiecznego Miasta aż po czasy nam współczesne. Ten dzień w historii obfituje w tyle przełomowych momentów, że trudno uwierzyć, iż wszystkie przypadły na tę samą datę. Zapraszamy do lektury!
Co wydarzyło się 21 kwietnia? Najważniejsze wydarzenia w historii
753 p.n.e. – Założenie Rzymu przez Romulusa i Remusa
Według tradycji to właśnie 21 kwietnia 753 roku przed naszą erą Romulus i Remus założyli Rzym — miasto, które przez stulecia miało rządzić światem. Data ta stała się podstawą rzymskiego systemu chronologicznego określanego jako Ab Urbe Condita, czyli „od założenia miasta”. Co ciekawe, starożytni Rzymianie obchodzili tego dnia święto zwane Parilia, które z czasem przekształciło się w uroczystą rocznicę założenia stolicy imperium. Trudno o bardziej symboliczny początek niż ten, który przez wieki definiował zachodnią cywilizację.
1509 – Henryk VIII Tudor zostaje królem Anglii
21 kwietnia 1509 roku na tron Anglii wstąpił jeden z najbardziej rozpoznawalnych władców w dziejach — Henryk VIII Tudor. Miał zaledwie siedemnaście lat, gdy objął koronę po śmierci swojego ojca, Henryka VII. Jego panowanie na zawsze odmieniło oblicze Anglii: zerwanie z Kościołem katolickim, sześć małżeństw i narodziny Kościoła anglikańskiego to tylko część jego niezwykłego dziedzictwa. Mało kto pamięta, że u progu rządów był postrzegany jako renesansowy władca o wszechstronnych zainteresowaniach — humanista, muzyk i sportowiec.
1782 – Założenie Bangkoku
Ten dzień w historii to również data narodzin jednej z najbardziej tętniących życiem metropolii Azji. 21 kwietnia 1782 roku założono Bangkok, który stał się stolicą Tajlandii i siedzibą dynastii Chakri rządzącej do dziś. Dziś Bangkok to miasto zamieszkiwane przez ponad dziesięć milionów ludzi, będące jednym z najchętniej odwiedzanych miejsc na świecie. Oficjalna, ceremonialna nazwa miasta jest najdłuższą nazwą miejscowości na świecie — liczy aż 169 liter w pełnym brzmieniu.
1836 – Bitwa pod San Jacinto i niepodległość Teksasu
Rewolucja teksańska dobiegła końca właśnie 21 kwietnia, gdy wojska Republiki Teksasu rozbiły siły meksykańskie w błyskawicznej, osiemnastominutowej bitwie pod San Jacinto. Generał Sam Houston poprowadził atak w środku dnia, gdy meksykańscy żołnierze odpoczywali — efekt był druzgocący. To zwycięstwo przypieczętowało niepodległość Teksasu od Meksyku i otworzyło drogę do późniejszej aneksji przez Stany Zjednoczone w 1845 roku. Dziś 21 kwietnia jest w Teksasie obchodzony jako San Jacinto Day — oficjalne święto stanowe.
1918 – Śmierć Czerwonego Barona
Manfred von Richthofen, znany na całym świecie jako „Czerwony Baron”, został zestrzelony nad Francją dokładnie tego dnia w historii. Najskuteczniejszy as myśliwski I wojny światowej na swoim koncie miał aż 80 potwierdzonych zwycięstw powietrznych — rekord, który nigdy nie został pobity przez żadnego pilota Rzeszy. Okoliczności jego śmierci pozostają do dziś przedmiotem sporu wśród historyków — nie wiadomo z całą pewnością, czy został trafiony z ziemi, czy przez inny samolot. Miał zaledwie 25 lat, gdy zginął, a pochowano go z honorami wojskowymi należnymi bohaterowi przez samych przeciwników.
1944 – Kobiety we Francji uzyskują prawo do głosowania
Choć wielu kojarzy prawa wyborcze kobiet z wcześniejszymi dekadami, Francja — kraj Wolności, Równości i Braterstwa — przyznała kobietom prawo głosu dopiero 21 kwietnia 1944 roku, dekretem Tymczasowego Rządu Republiki Francuskiej na czele z generałem de Gaulle’em. Było to ponad dwadzieścia lat po tym, jak kobiety w Polsce uzyskały takie prawo w 1918 roku. Pierwsze wybory, w których Francuzki mogły uczestniczyć, odbyły się w 1945 roku. To jeden z tych momentów z kalendarium historycznego, który przypomina, że prawa obywatelskie były zdobywane stopniowo i z wielkim trudem.
1960 – Przeniesienie stolicy Brazylii do Brasílii
Wyobraź sobie budowę od zera — w środku dżungli — nowej stolicy jednego z największych krajów świata. Dokładnie to zrobili Brazylijczycy: 21 kwietnia 1960 roku stolicę przeniesiono z Rio de Janeiro do nowo wybudowanego miasta Brasília. Cały projekt zrealizowano w zaledwie cztery lata pod kierownictwem prezydenta Juscelino Kubitschka, który obiecał wyborcom „pięćdziesiąt lat postępu w pięć lat”. Miasto zaprojektowane przez urbanistę Lúcia Costę i architekta Oscara Niemeyera do dziś uchodzi za jedno z największych osiągnięć modernistycznej architektury na świecie.
1989 – Premiera Game Boya
Co wydarzyło się tego dnia w historii w świecie technologii? 21 kwietnia 1989 roku japońskie Nintendo wprowadziło na rynek przenośną konsolę Game Boy, która na zawsze zrewolucjonizowała branżę gier wideo. Szara, nieco toporna z dzisiejszego punktu widzenia zabawka z zielonkawym ekranem LCD stała się ikoną popkultury i punktem startowym dla całej linii przenośnych konsol. Do dziś sprzedano ponad 118 milionów egzemplarzy wszystkich wersji Game Boya na całym świecie. Tetris dołączony do zestawu jest zaś uznawany za jedną z najlepiej sprzedających się gier wszechczasów.
Urodzeni 21 kwietnia
Charlotte Brontë (1816) – brytyjska pisarka, autorka ponadczasowej powieści „Jane Eyre”, jedna z trzech sławnych sióstr Brontë, które na trwałe wpisały się do kanonu literatury angielskiej.
Max Weber (1864) – niemiecki socjolog, historyk i ekonomista, uznawany za jednego z ojców nowoczesnej socjologii, twórca takich pojęć jak „etyka protestancka” czy „typ idealny”.
Elżbieta II (1926) – królowa Wielkiej Brytanii panująca przez siedemdziesiąt lat, najdłużej ze wszystkich monarchów brytyjskich w historii, symbol stabilności i ciągłości monarchii.
Iggy Pop (1947) – amerykański muzyk rockowy, wokalista i autor tekstów, zwany „ojcem chrzestnym punka”, ikona buntu i nonkonformizmu w kulturze popularnej.
Andie MacDowell (1958) – amerykańska aktorka i modelka, znana z ról w filmach „Cztery wesela i pogrzeb” oraz „Dzień świstaka”, jedna z najbardziej rozpoznawalnych twarzy Hollywood lat 90.
World events
1749 – Premiera „Muzyki ogni sztucznych” Händla – w Londynie odbyło się premierowe wykonanie suity Georga Friedricha Händla skomponowanej z okazji pokoju w Akwizgranie, której towarzyszył spektakularny pokaz fajerwerków.
1921 – Pierwsze wybory parlamentarne w Albanii – tego dnia odbyły się pierwsze w historii wybory parlamentarne w Albanii, będące ważnym krokiem na drodze do budowy nowoczesnego państwa bałkańskiego.
1945 – Wyzwolenie Bolonii przez 2 Korpus Polski – w trakcie kampanii włoskiej polskie oddziały dowodzone przez generała Andersa wyzwoliły Bolonię, jedno z największych miast północnych Włoch, wpisując się tym samym w historię alianckich zwycięstw na frontach II wojny światowej.
1996 – Śmierć Dżochara Dudajewa – prezydent Czeczeńskiej Republiki Iczkerii zginął w rosyjskim ataku rakietowym, co stanowiło jeden z kluczowych momentów pierwszej wojny czeczeńskiej i miało głębokie konsekwencje dla dalszych losów regionu.
2019 – Zełenski wygrywa wybory prezydenckie na Ukrainie – aktor komediowy i scenarzysta Wołodymyr Zełenski pokonał w drugiej turze wyborów urzędującego prezydenta Petra Poroszenkę, zdobywając ponad 73 procent głosów i zapoczątkowując nowy rozdział w historii Ukrainy.
21 kwietnia to dzień, który raz po raz przypomina nam, jak wiele przełomowych chwil może przypaść na jedną datę w kalendarium historycznym — od narodzin cywilizacji po rewolucje polityczne, technologiczne i społeczne. Ten dzień w historii to prawdziwa mozaika ludzkich losów, decyzji i odkryć, które ukształtowały świat, jaki znamy. Zaglądajcie do nas jutro — historia nie zna dnia wolnego od niespodzianek!
